WEBVTT

00:01.184 --> 00:09.690
Peter König se yon analis jeopolitik ak ansyen ekonomis
siperyè nan Bank Mondyal ak Òganizasyon Mondyal Lasante

00:09.690 --> 00:14.620
(OMS), kote li te travay atravè lemond pandan plis pase 30 ane.

00:14.620 --> 00:22.184
Nan dat 25 me, li te pibliye yon deklarasyon sou
echèk trete pandemi mondyal ki te planifye a ki gen

00:22.184 --> 00:26.500
tit: Trete pandemi OMS la pa sou tab la – pou kounye a.

00:26.500 --> 00:34.580
Tande poukont ou poukisa pèsonn pa ta dwe
chita tounen epi panse tout bagay fini!

00:38.880 --> 00:48.858
Modération Yè swa, 24 me 2024, nan yon reyinyon wo nivo anvan
Asanble Mondyal Sante a nan Jenèv, lidèchip

00:48.858 --> 00:57.900
OMS ak delege ki soti nan peyi manm kle yo
deside abandone trete pandemi an – pou kounye a.

00:57.900 --> 01:04.480
Li pa t ap gen okenn chans pou l pase yon
vòt nan Asanble Mondyal Sante semèn pwochèn.

01:04.480 --> 01:11.296
Olye de sa, yo deside diskite sou kijan
pou yo pwosede nan Asanble Mondyal Sante a.

01:11.296 --> 01:19.441
Sepandan, konnen ke kominike pou laprès sa a pa
mansyone rezon reyèl ki fè chita pale sou trete pandemi an ak

01:19.441 --> 01:24.400
akò modifye 'Règleman Sante Entènasyonal yo' yo te fini.

01:24.400 --> 01:36.864
Gen efò k ap fèt pou minimize oswa inyore nèt gwo pwoblèm tirani
potansyèl sou sante ke akò sa yo ta ka reprezante pou mond lan.

01:36.864 --> 01:46.480
Olye de sa, li deklare ke dyalòg yo dwe kontinye paske
mond lan bezwen yon "rezo sekirite" pou pandemi k ap vini yo.

01:46.480 --> 01:55.780
Kòmsi mond lan pa t kapab jere maladi ak lòt
dezas poukont li kòm nasyon endepandan jiskaprezan.

01:55.780 --> 02:05.120
Epi lè yo te jere dezas sa yo yon fason otonòm ak
endepandan, yo te sove ekonomi yo anba efondreman.

02:05.120 --> 02:14.949
Li evidan ke nan dènye mwa sa yo, anpil gouvènman atravè mond
lan, patikilyèman nan peyi an devlopman, men se pa sèlman yo, te

02:14.949 --> 02:24.310
santi yo plis pase malalèz pou aksepte sa anpil moun rele
"diktati sante OMS la" – sou fòm "yon sèl sante mondyal" – sou

02:24.310 --> 02:32.735
deviz: "yon sèl gwosè pou tout moun" – menm jan ak "yon
sèl gouvènman mondyal" oswa "yon sèl lòd mondyal" ke

02:32.735 --> 02:38.360
globalis yo vle enpoze sou 8.1 milya moun nan mond lan.

02:38.360 --> 02:46.483
Epi an pasan – pa janm bliye ke pi gwo priyorite
globalis yo ap kontinye se yon rediksyon masiv, vrèman

02:46.483 --> 02:51.800
masiv nan popilasyon mondyal aktyèl la ki se 8.1 milya.

02:51.800 --> 03:00.208
Sa a te youn nan rezon prensipal yo pou ajanda fwodilan
vaksinasyon an e li t ap avanse pi lwen pa nouvo trete

03:00.208 --> 03:05.952
pandemi an ak akò modifye 'Règleman Entènasyonal sou Sante' yo.

03:05.952 --> 03:15.418
Moun ki t ap pouse ak yon entansite k ap ogmante pou yon
"gouvènman mondyal inik" oswa yon "lòd mondyal inik" depi

03:15.418 --> 03:25.880
lansman Ajanda 2030 Nasyonzini an ak Gwo Reyajisteman
Fowòm Ekonomik Mondyal la vle tou "yon sèl sante mondyal".

03:25.880 --> 03:34.784
Sa vle di ke Direktè Jeneral OMS la, Tedros Adhanom
Ghebreyesus, ta genyen otorite – ki depase souverènte chak

03:34.784 --> 03:40.540
peyi – pou deside sou mezi pandemi, prevansyon ak tretman.

03:40.540 --> 03:46.200
Plis ak plis peyi ap rekonèt sa sa vle di pou
sistèm swen sante yo ak, pa pi piti, pou ekonomi yo.

03:46.200 --> 03:55.704
Espesyalman lè yo gade dèyè sou konfinman Covid ki pa t nesesè yo
ak lòt mezi fòse ki te detwi ekonomi an ak sosyete a, ki te lakòz

03:55.704 --> 04:03.467
yon seri fayit men ki pa t gen okenn enpak ditou sou
kontwòl Covid la, si janm te gen yon "pandemi" Covid –

04:03.467 --> 04:08.540
oswa pito yon "plandemi" – yon kesyon ki trè kontwovèsyal.

04:08.540 --> 04:18.123
Sa Covid ak "mezi" tiranik li yo fè se deplase kapital soti nan
nivo anba ak nan mitan – soti nan ti ak mwayen antrepriz – pou

04:18.123 --> 04:26.945
ale nan nivo anwo a, bay plizyè milyaè yo, gwo enstitisyon
finansye yo, Blackrock/Vanguard, Wall Street ak lòt moun,

04:26.945 --> 04:36.580
epi bay konpayi teknoloji yo, sa yo rele "Sèt Magnifik"
yo: Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia, Tesla.

04:36.580 --> 04:42.986
Tandans sa a te ranfòse sitou pa lefèt ke
moun rich ak pwisan yo gen aksè ak entèlijans

04:42.986 --> 04:47.260
atifisyèl, AI, pou akselere relokasyon kapital.

04:47.260 --> 04:56.085
Men, biznismann ak politisyen yo te remake tou destriksyon
delibere ekonomi yo e yo vin sispèk, sa ki fè yo pi

04:56.085 --> 05:02.353
vijilan ak tout sa ki soti nan OMS ak Fòm Ekonomik Mondyal la.

05:02.353 --> 05:12.615
Sa ki te deklanche gwo reveye a petèt se lefètke OMS, avèk trete
pandemik li a ak Règleman Entènasyonal sou Sante (IHR) li yo ki

05:12.615 --> 05:21.595
te revize anpil, pa t respekte pwòp règ konstitisyonèl li yo,
sètadi voye vèsyon final dokiman enpòtan sa yo bay

05:21.595 --> 05:30.220
194 peyi manm yo kat mwa anvan Asanble Mondyal
Sante a, sa vle di, pi ta pa pita pase 27 janvye 2024.

05:30.220 --> 05:33.280
Sa pa t rive e li poko rive jiskaprezan.

05:33.280 --> 05:44.162
Pandan tan sa a, 49 senatè Repibliken ameriken te ekri Prezidan
Biden pou ankouraje l pa siyen trete a ak Règleman Sante

05:44.162 --> 05:53.683
Entènasyonal yo ki revize anpil, epi 22 pwokirè
jeneral nan divès eta ameriken yo te deklare ke eta yo pa

05:53.683 --> 05:58.800
t ap konfòme yo ak okenn nan règ trete sa yo enpoze.

05:58.800 --> 06:06.029
Sa sèlman voye yon mesaj klè soti nan Etazini –
e sa ka te enfliyanse lòt peyi ki t ap ezite

06:06.029 --> 06:10.260
ant 'wi' ak 'non' pou rejte pwopozisyon OMS la.

06:10.260 --> 06:14.240
Sa k ap rive apre a se sitou espekilasyon.

06:14.240 --> 06:21.606
Kòm yo te mansyone pi bonè, Asanble Mondyal Sante a gen anpil
chans pou l konsakre pifò nan semèn pwochèn

06:21.606 --> 06:28.100
nan pou diskite sou "Kisa k ap vini apre?"
pou kenbe momantòm lan. Li klè ke yo pap lage.

06:28.100 --> 06:35.240
Sa a gen rasin pwofon nan nati 'kilti
fènwa' ki pretann li gouvène mond lan.

06:35.240 --> 06:42.885
Pwochen etap la ta ka pou yo prezante trete pandemi an ak
Règleman Sante Entènasyonal yo ki modifye devan

06:42.885 --> 06:49.961
Asanble Jeneral Nasyonzini an nan New York nan
mwa septanm pou ankouraje yon diskisyon pi laj.

06:49.961 --> 06:52.920
Nou poko konnen ki rezilta l ap ye.

06:52.920 --> 07:00.580
Sepandan, li enpòtan pou ou pa
chita epi sipoze ke tout bagay fini.

07:00.580 --> 07:04.992
Sa pa fini! Moun sa yo pap sispann.

07:04.992 --> 07:15.180
Nou menm, pèp la, DWE kite òganizasyon sa yo epi
fè yon nouvo kòmansman, kèlkeswa fòm sa ka pran.

07:15.180 --> 07:23.961
Men nou pa ka fè konfyans ankò gouvènman nou yo ak
enstitisyon briyan yo – WEF, OMS, Nasyonzini, sektè finansye a,

07:23.961 --> 07:29.376
endistri famasetik la, e pi wo pase tout, "Sèt Magnifik yo"!

07:29.376 --> 07:37.833
Rete byen lwen dènye a – nou pa bezwen yon mond
totalman dijitalize ki mete limanite an esklavaj – pa janm!
