1
00:00:00,000 --> 00:00:18,716


2
00:00:18,716 --> 00:00:30,196
Kwenzeke ntoni kule veki? Sifundile ukuba isitofu
esitsha se-mRNA esivela eJapan siya kufika eYurophu.

3
00:00:30,196 --> 00:00:37,641
Into ekhethekileyo ngale nto yeyokuba esi
sigonyo sitsha sinokudluliselwa nakubantu

4
00:00:37,641 --> 00:00:42,923
abangagonywanga, abalaqhuba isigonyo sejenetiki, masithi.

5
00:00:42,923 --> 00:00:50,427
Besicinga ngaphambili ukuba singaphuncuka
ngokwala nokungasebenzisani, kwaye olu

6
00:00:50,427 --> 00:00:55,863
hlengahlengiso lutsha lutshintsha izinto ezininzi.

7
00:00:55,863 --> 00:01:05,445
Ngoko ke ndigqibe kwelokuba ndithathe ixesha kule mpelaveki,
ndikude neziganeko zosuku, ukuze ndiphinde ndihlolisise imeko.

8
00:01:05,445 --> 00:01:21,703
Ulwazi olusihlutheleleyo ekupheleni kweveki ngexesha
lophando lwethu olunzulu lufanele ukuba luhlelwe kwakhona.

9
00:01:21,703 --> 00:01:28,059
Nangona sele kukho isitofu sokuqala sokugonya
i-coronavirus, ukusukela ngo-2021, kubekho

10
00:01:28,059 --> 00:01:31,960
ukunyhashelwa okukhulu kwelungelo labantu lokuzimela.

11
00:01:31,960 --> 00:01:43,743
Ewe, ilungelo lokuzimela phezu kobunyakalo
bomzimba, phezu kokuzimela komzimba, liye laqhekezwa.

12
00:01:43,743 --> 00:01:54,510
Kwaziswe uhlobo olutsha ngokupheleleyo lwenjeyishini
ye-mRNA, ekuthiwa sisitofu sokugonya. Ngokungqongqo, asisositofu

13
00:01:54,510 --> 00:02:00,350
sokugonya, kodwa yijenayishini entsha esekelwe kwijini.

14
00:02:00,350 --> 00:02:04,806
Kwaye oko kwenziwe ngemvume enemiqathango. Ngoko ke,
akubangakho sigaba sovavanyo esaneleyo, kwaye oku

15
00:02:04,806 --> 00:02:07,190
kwaziswa njengento efanelekileyo ngenxa yongxamiseko.

16
00:02:07,190 --> 00:02:13,338
Oku kuvunywa okunemeko, ke ngoko, kwakuku kuvunywa
okungxamisekileyo, njengoko imeko engxamisekileyo, ubhubhane

17
00:02:13,338 --> 00:02:17,676
obubulalayo we-coronavirus, wawusongela ukutshabalalisa uluntu.

18
00:02:17,676 --> 00:02:23,399
Ngoku siyazi, ngenxa yokupapashwa kweefayile ze-RKI, ukuba
kwakusele kuchaziwe apho ukuba sinedatha encinci

19
00:02:23,399 --> 00:02:29,148
kakhulu kwaye asikakwazi ukuthi nto ngayo ngeziphumo
ebezingalindelekanga okanye ukusweleka okunokwenzeka.

20
00:02:29,148 --> 00:02:32,578
Oku kungenxa yokuba, njengoko kuchaziwe
ngokungagungqiyo kwiifayile ze-RKI, idatha

21
00:02:32,578 --> 00:02:34,745
iqokelelwa emva kokuba iimveliso sele zithengiswa.

22
00:02:34,745 --> 00:02:42,530
Sikhumbula nezinye iihlebo zezonyango, ezifana neContergan, apho
umonakalo waziwa kuphela emva kokuba iimveliso sele zithengiswa.

23
00:02:42,530 --> 00:02:49,878
Kwaye kwathatha iminyaka emininzi kakhulu phambi kokuba
olu lwaphulo-mthetho lwamachiza luyekiswe, neminyaka

24
00:02:49,878 --> 00:02:54,910
engamashumi amaninzi phambi kokuba kuhlawulwe imbuyekezo ethile.

25
00:02:54,910 --> 00:03:06,363
Kodwa ngoku kukho uphuhliso olutsha: kukho i-mRNA entsha,
apho ukosuleleka kwabantu abangagonywanga nako kunokwenzeka.

26
00:03:06,363 --> 00:03:17,125
Oku kuthetha ukuba akusafuneki wena uyisebenzise
le mRNA intsha; kwanele ukuba ummelwane wakho,

27
00:03:17,125 --> 00:03:22,689
omnye umntu okanye iqabane lakho liyisebenzise.

28
00:03:22,689 --> 00:03:30,363
Siza kufika kuloo nto kamva. Nangona kunjalo, ezi
SA-mRNA zintsha, njengoko zibizwa, ziyazikhulisa.

29
00:03:30,363 --> 00:03:40,970
Zaziwa njengeematshini zokukopa kuba ziqhubeka
nokwakha izinto ezifanelekileyo emzimbeni wakho.

30
00:03:40,970 --> 00:03:47,609
Ndiwufunde lo mba kwiimpapasho ezahlukeneyo zobungcali;
wamkelwe ngokubanzi kwaye nabani na angazqinisekisela ngokwakhe.

31
00:03:47,609 --> 00:03:53,511
Icaphulo: "Into ekhethekileyo ngale nto yokugonya intsha, nangona
kunjalo, kukuba ikwazisa umzimba indlela

32
00:03:53,511 --> 00:03:58,736
yokuvelisa ngakumbi i-spike RNA ukuze
umzimba uqhubeke uvelisa le protein ixesha elide.

33
00:03:58,736 --> 00:04:08,083
Abaphandi bayibiza le mRNA ngokuba iyazikhulisa, okuthetha
ukuba iyazikhulisa ngokwayo. Le nto ifutshwe njenge-SA-RNA.

34
00:04:08,083 --> 00:04:15,021
Ngenxa yoko, isitofu sokugonya besikwanazo
nemiyalelo yokwakha i-enzyme ebizwa ngokuba

35
00:04:15,021 --> 00:04:19,289
yi-replicase, esebenza njengomatshini wokukopa.

36
00:04:19,289 --> 00:04:22,890
Ngoko ke, kwakhona, ngokufutshane nangokucacileyo, kwenye indawo.

37
00:04:22,890 --> 00:04:29,836
Izijovo ezitsha ze-RNA zine photocopier eyakhelweyo, masithi.

38
00:04:29,836 --> 00:04:36,790
Iikopi ezivelayo ze-spike zivusa impendulo yokhuselo lomzimba.

39
00:04:38,983 --> 00:04:48,128
Isibakala sokuba ezi jekhwezi zizomelezelayo neziziphindaphindayo
zisasazeka emzimbeni wonke kubangela uloyiko olunesizathu

40
00:04:48,128 --> 00:04:54,893
phakathi kwenzululwazi ezininzi, oogqirha
kunye nabaphandi eJapan lokuba akwaziwa ukuba ezi

41
00:04:54,893 --> 00:04:59,163
zinto zihlala ixesha elingakanani na emzimbeni.

42
00:04:59,163 --> 00:05:04,083
Kwaye seso isizathu sokuba kubekho uloyiko olukhulu lokosuleleka.

43
00:05:04,083 --> 00:05:09,503
Kuba ukuba umntu unento enjalo egazini lakhe,
emzimbeni wakhe, ke ukosuleleka kunokwenzeka kakhulu.

44
00:05:09,503 --> 00:05:14,697
Siza kufika apho; le asiyondawo nje
yamaphupha amabi yabantu abambalwa, kodwa kunoko

45
00:05:14,697 --> 00:05:17,628
sele kukho intshukumo enkulu yokwazisa eJapan.

46
00:05:17,628 --> 00:05:23,958
Kwaye ndiza kubonelela nangeemzekelo
ezifanelekileyo kunye neentetho ezivela kwiiprofesa

47
00:05:23,958 --> 00:05:28,350
ngenxa yale vidiyo kwisiqendu esilandelayo.

48
00:05:28,350 --> 00:05:35,990
Nangona kunjalo, kufuneka siqaphele ukuba nangoku, i-mRNA
ayizange ihlale kuphela kwindawo yokungena kwingalo ephezulu.

49
00:05:35,990 --> 00:05:40,497
Loo nto ibingamanga acacileyo, kanye njengokuthi
"akukho ziphumo zisecaleni" – kwaye uyazi ukuba

50
00:05:40,497 --> 00:05:42,916
ndithetha ntoni – kodwa ne-mRNA nayo yadluliselwa.

51
00:05:42,916 --> 00:05:52,562
Umzekelo, ndingathanda ukukhumbula intetho kaNjingalwazi Gqr.
Sucharit Bhakdi, osandul' ukunikezela ngeziphumo ezothusayo

52
00:05:52,562 --> 00:05:59,417
zophando olutsha kudliwanondlebe ne-Auf 1,
ngokutsho kwayo umama ogonyiweyo udlulisela

53
00:05:59,417 --> 00:06:04,590
isitofu somgonyo kumntwana wakhe osesibelethweni.

54
00:06:04,590 --> 00:06:08,943
"Iqela lethu kwi-MWGFD lenze enye into elifumanisileyo."

55
00:06:08,943 --> 00:06:17,210
Kwaye olu funiso luza kupapashwa nakwiiveki
ezizayo. Luza kuphuma ekupheleni konyaka.

56
00:06:17,210 --> 00:06:33,816
Kufunyaniswe ukuba imveliso yegene ikhona
kwisiphako sabafazi abagonyiweyo ngexesha lokukhulelwa.

57
00:06:33,816 --> 00:06:51,196
Oku kuthetha ukuba isitofu sokugonya sidluliselwa kumntwana
ngunina, kwaye esi sibhalo sifumaneka kwakhona kumntwana.

58
00:06:51,196 --> 00:07:01,040
Uyazi ukuba iijekisi ze-mRNA azilungiselelwanga iinkento zeCovid
kuphela, kodwa kukho nomsebenzi onzulu oqhutywayo wokuphuhlisa

59
00:07:01,040 --> 00:07:11,516
iijekisi zejenetiki zomhlaza, imalariya, ithuberculosis
kunye nayo nayiphi na enye into enokubakho kwixesha elizayo.

60
00:07:11,516 --> 00:07:20,029
Kufuneka kwakhona kuthiwe ezi mRNA zintsha azisuliwa nje emoyeni
okanye nge-intanethi, kodwa ke, yaye le yeyona

61
00:07:20,029 --> 00:07:28,483
nkxalabo iphambili, zosulelwa ngegazi, ubisi
lwebele, kwaye mhlawumbi nakwamanye amanzi omzimba.

62
00:07:28,483 --> 00:07:33,670
Kodwa ke nako oko akunazingenelo zalo.
Cinga nje ngeentsebenziswano ezininzi.

63
00:07:33,670 --> 00:07:37,676
Abantu abaninzi bagonyiwe, ngelixa abanye bengagonywanga.

64
00:07:37,676 --> 00:07:46,156
Masicinge ngexesha beze esibhedlele baze bafune
igazi elivela kumntu abangamazi, ngeminikelo yegazi.

65
00:07:46,156 --> 00:07:48,776
Oku kuza kusebenza njani kwixesha elizayo?
Oku kuza kusebenza njani kwixesha elizayo?

66
00:07:48,776 --> 00:07:55,646
Umntu angaqinisekisa njani ukuba akayi kuyifumana i-mRNA
injection kwixesha elizayo, nokuba akazange ayifakwe ngesirinji?

67
00:07:55,646 --> 00:08:01,183
Umntu angaqinisekisa njani ukuba akayi kuphinda ayifumane?

68
00:08:01,183 --> 00:08:08,663
Le mveliso yamkelwe eJapan ngenxa
yentsebenziswano phakathi kweenkampani ezimbini zamachiza.

69
00:08:08,663 --> 00:08:14,976
Inkampani enye yamachiza ibizwa
ngokuba yi-Acturus kwaye ivela e-USA.

70
00:08:14,976 --> 00:08:25,603
Kwaye enye inkampani yamachiza enabasebenzi abaninzi
kwihlabathi jikelele ibizwa ngokuba yiCSL. Ivela e-Australia.

71
00:08:25,603 --> 00:08:32,116
Kutheni ikorporashe yase-Australia nenkampani yase-US, kuyo
yonke le nto? Kutheni beqala eJapan, kuyo yonke le ndawo?

72
00:08:32,116 --> 00:08:34,670
Njengoko kusoloko kunjalo, lindawo yokuvavanya.

73
00:08:34,670 --> 00:08:41,074
Siyibone le nto ngokuphindaphindiweyo kwixesha elidlulileyo:
izinto ezithile eziza kusasazwa kwihlabathi jikelele ziqala

74
00:08:41,074 --> 00:08:44,503
kuqala kwilabhu yokuvavanya, zilinganiselwe kummandla othile.

75
00:08:44,503 --> 00:08:50,239
Njengama-Austrian, siyazi kakuhle kakhulu le nto,
kuba i-Austria yayiyindawo yokulinga ukugonya

76
00:08:50,239 --> 00:08:53,876
okunyanzelekileyo ngexesha lobhubhane we-coronavirus.

77
00:08:53,876 --> 00:08:58,580
I-Australia neJamani zazisele zilindele
ngolangazelelo isiphumo sase-Austria.

78
00:08:58,580 --> 00:09:00,063
Ngaba ukugonya okunyanzelekileyo kuza kuphunyezwa?

79
00:09:00,063 --> 00:09:05,323
Kwaye ukuba ukunyanzeliswa kokugonya
kwakungapheliswanga e-Austria, singaqikelela

80
00:09:05,323 --> 00:09:09,316
ngokuqiniseka okukhulu ukuba nako kwakuya kwaziswa eJamani.

81
00:09:09,316 --> 00:09:15,336
Ngoku ndingathanda ukunibonisa unjingalwazi waseJapan.
Ndiza kunibonisa isicatshulwa esisuka kudliwanondlebe.

82
00:09:15,336 --> 00:09:21,923
Oko kukuthi, uGqr. Yasufumi Murakami.
Kwaye lo mntu akayena nje nawuphi na umntu.

83
00:09:21,923 --> 00:09:32,843
Ungathi, ke, ulingana nathi ngeprofesa yaseJapan
uBhakdi, kuba uvela kwicandelo le-biotechnology.

84
00:09:32,843 --> 00:09:38,090
Uyazi ukuba uthetha ngantoni.
Uphapashe izincwadi ezingaphezu kwe-100.

85
00:09:38,090 --> 00:09:46,542
Kwaye ngoku ujoyine inkcaso yesi sigonyo sitsha se-mRNA.

86
00:09:46,542 --> 00:09:52,050
Njengoko benditshilo, unjingalwazi
we-biotechnology kwiYunivesithi yaseTokyo yeSayensi.

87
00:09:52,050 --> 00:09:58,770
Ukwayisekela-mlawuli weZiko loPhando ngeNzululwazi ye-RNA apho.

88
00:09:58,770 --> 00:10:04,956
Ukwenza uphando nange-molecular
biology kunye nee-genomes zabantu.

89
00:10:04,956 --> 00:10:14,016
Masijonge ukuba uthini encokweni
yakhe nombhali waseMelika uMike Adams.

90
00:10:14,016 --> 00:10:18,833
I-mRNA efakwe ngokugonywa ikopishwa
kwifomathi entsha. Oku kubaluleke kakhulu.

91
00:10:18,833 --> 00:10:31,058
Kanye, kodwa into oyiveza elubala, leyo ingathethwa rhoqo,
yeyokuba le kopi idlula kulandelelwano lwe-spike protein.

92
00:10:31,058 --> 00:10:34,340
Ngethuba lokuphindaphinda, izixhobo
zokuphindaphinda nazo ziyaphindaphindwa.

93
00:10:34,340 --> 00:10:37,226
Ulandelelwano lonke lukhutshelwe.

94
00:10:37,226 --> 00:10:44,506
I-mRNA iphelele, i-mRNA zizonke
zikopishwa kubantu abatyatyulweyo.

95
00:10:44,506 --> 00:10:48,766
Oku kuthetha ukuba iyunithi
yokuphinda-phinda ngokwayo inokuphinda-phindwa.

96
00:10:48,766 --> 00:10:50,446
Ewe, kunjalo.

97
00:10:50,446 --> 00:10:56,112
Ngamanye amazwi, ngoku sithetha ngemveliso
ekhulayo ngokuphindaphindiweyo yeprotheyini yesipikhi.

98
00:10:56,112 --> 00:10:59,073
Ewe, kunjalo. Uchanile ngokupheleleyo.

99
00:10:59,073 --> 00:11:08,579
Kwaye uveze inkxalabo malunga nokuba oku kungavumela na
ukuba izinto eziziphindaphindayo zidluliselwe komnye umntu.

100
00:11:08,579 --> 00:11:21,453
Ewe, ndicinga ukuba kunokwenzeka kakhulu. Ndicinga ukuba
ezi kufuneka ziphikiswe phambi kwezicelo zokugunyaziswa...

101
00:11:21,453 --> 00:11:29,731
Uthi, ngokwemiba yokhuseleko, kubaluleke kakhulu
ukuba sibonakalise ukuba akunjalo ukuze kuthathwe

102
00:11:29,731 --> 00:11:34,866
njengokukhuselekileyo, kwaye esi sibonakaliso asikabikho.

103
00:11:34,866 --> 00:11:36,226
Kunjalo, kanye.

104
00:11:36,226 --> 00:11:41,146
Kulungile. Ngoko ke kusekho ithuba lokuba
isasazeka ukusuka komnye umntu isiya komnye.

105
00:11:41,146 --> 00:11:42,900
Ewe, kuyinyani.

106
00:11:42,900 --> 00:11:47,360
Ukuba kunjalo, njengoko ukhankanyile
kwintetho yakho, akukho nto inokuyinqanda.

107
00:11:47,360 --> 00:11:49,813
Akukho nanye — usebenzise gama lini?

108
00:11:49,813 --> 00:11:51,420
Akukho kuyekiswa, ewe.

109
00:11:51,420 --> 00:12:00,540
Ngoko ke ukuba iphinda-phinda ngendlela oyoyikayo, inokusasazeka
isuka komnye umntu isiya komnye kwaye ke ayinakunqandwa.

110
00:12:00,540 --> 00:12:03,073
Kunjalo.

111
00:12:03,073 --> 00:12:07,093
Kwaye ke sithetha ngeziphumo ezingalindelekanga kubantu.

112
00:12:07,093 --> 00:12:12,733
Ewe, kunjalo. Uchanile ngokupheleleyo.

113
00:12:12,733 --> 00:12:17,707
Kwaye sesele sisazi ukuba iproteni yesipike
ngokwayo ihlasela inkqubo yemithambo-luvo, izicubu

114
00:12:17,707 --> 00:12:20,573
zentliziyo kunye nezicubu zemithambo yentliziyo.

115
00:12:20,573 --> 00:12:25,786
Ewe. Iiproteni ezinetyhefu kakhulu.

116
00:12:25,786 --> 00:12:35,443
Ngoko ke, ingaba kunokwenzeka na ukuba uluntu lonke luye lube
sesichengeni kwixesha elizayo ngenxa yeliza

117
00:12:35,443 --> 00:12:44,373
leeprotheyini ze-spike ezikhutshwa emizimbeni
yabantu bonke abasaphilayo abangekafi yiyo?

118
00:12:44,373 --> 00:12:51,333
Ewe. Andifuni ukucinga ngale meko, kodwa inganceda.

119
00:12:51,333 --> 00:13:08,646
Kubalulekile ukuba ukugutywa kwale nto entsha
yokugonya i-mRNA kuqale ngo-Okthobha eJapan kubantu abaninzi.

120
00:13:08,646 --> 00:13:10,393
Yingxaki yokwenene leyo.

121
00:13:10,393 --> 00:13:16,873
Ewe, kwaye utsho njalo. Ukusasazwa kufuneka
kupheliswe amathuba phambi kokuba kuvunyelwe.

122
00:13:16,873 --> 00:13:19,560
Kodwa ayikho yonke loo nto. Akukho lwazi.

123
00:13:19,560 --> 00:13:23,206
Ndithembe imibuzo kwiinkampani zombini
zamachiza, kodwa andikafumani mpendulo.

124
00:13:23,206 --> 00:13:25,573
Ndiza nikuxelela xa sifumene impendulo.

125
00:13:25,573 --> 00:13:30,866
Bendifuna ukwazi ukuba ingaba i-transmission ingaphoswa na.

126
00:13:30,866 --> 00:13:35,666
Unjingalwazi kunye noogqirha abaninzi
nabanye izazinzulu eJapan bathi hayi.

127
00:13:35,666 --> 00:13:41,380
Akunakukhutywa. Enyanisweni, yenzelwe ukuba kwenzeke.

128
00:13:41,380 --> 00:13:43,346
Kungenzeka ukuba kude kucwangciswe.

129
00:13:43,346 --> 00:13:51,580
Yiyo loo nto umzabalazo wokuchasa i-coronavirus eJapan
ubhekisa kwesi sizukulwana sitsha seentlobo ze-mRNA

130
00:13:51,580 --> 00:13:56,560
njengebhomu lwe-athom yesithathu emva kweHiroshima neNagasaki.

131
00:13:56,560 --> 00:14:02,980
Emva kweMfazwe yesiBini yeHlabathi – uyazi –
ibhombu ye-atom yesithathu. Kwaye ngoku iyeza kwi-EU.

132
00:14:02,980 --> 00:14:09,700
Ngoku ifika eYurophu. EJamani. ESwitzerland. EAustria.

133
00:14:09,700 --> 00:14:16,733
AmaSwisi akazenzeli, njengoko sibonile
nge-coronavirus. Baza kuyamkela nje.

134
00:14:16,733 --> 00:14:23,920
Bekukho isicelo. Bekukho isicelo esivela kwezi nkampani
zimbini zamachiza esiya kwi-Arhente yaseYurophu yamaChiza (EMA).

135
00:14:23,920 --> 00:14:27,530
Kwaye oko kwenzeka ngaphezulu
konyaka ophelileyo. NgoSeptemba 2023.

136
00:14:27,530 --> 00:14:35,000
Kwaye ngomhla we-9 kuDisemba 2023,
inkqubo yokuvunywa yaqala ngokusesikweni.

137
00:14:35,000 --> 00:14:39,540
Inkqubo yokuvunywa sele iqalile ngokusesikweni.

138
00:14:39,540 --> 00:14:47,133
Kwaye amajelo eendaba, kangangoko anikele ingxelo ngako,
ayibubonge oku njengenyathelo elikhulu eliya phambili.

139
00:14:47,133 --> 00:14:54,706
I-Apothekerzeitung, iphephandaba lamakhemesti aseJamani,
ibonakalise ithemba lokuba kungaphuma into entle koku.

140
00:14:54,706 --> 00:15:00,280
Kwakungekho kwaphela amazwi
agxekayo. Akuzange kubekho amazwi agxekayo.

141
00:15:00,280 --> 00:15:07,386
Kodwa ngaphezu kwako konke, le sicelo
kwi-EMA ayizange ifumane ngqalelo ingako.

142
00:15:07,386 --> 00:15:14,820
Yintoni eyandulele konke oku? Eyayandulele
konke oku kukuba yaqala yavavanywa kwiimpuku.

143
00:15:14,820 --> 00:15:18,568
Yaye yavavanywa kwabantu baseVietnam abali-16,000.

144
00:15:18,568 --> 00:15:22,300
Kwakukho iqela lolawulo eVietnam. Abantu abali-16,000.

145
00:15:22,300 --> 00:15:27,221
Kamsinya emva koko, iJapan yaqalisa ukujolisa
kuluntu jikelele. Kwaye ukusukela ngomhla

146
00:15:27,221 --> 00:15:30,466
woku-1 ku-Okthobha, ugonyo luye lwaqhuba eJapan.

147
00:15:30,466 --> 00:15:38,240
Ngoku iza kufika eYurophu. Kwaye iinkosi zamachiza,
iinkosi zamachiza, zivuyiswe kakhulu. Zonwabe kakhulu.

148
00:15:38,240 --> 00:15:48,110
Umzekelo, kwaye ndicaphula, i-EMA ithe iivaksini
ze-mRNA eziphambili ziya kusondiswa inyathelo elinye kusondela

149
00:15:48,110 --> 00:15:54,633
eYurophu ngemvume yayo, utshilo umphathi kwiCSL Group.

150
00:15:54,633 --> 00:16:03,986
"Ukuvunywa kwe-EMA kwisicelo sokuthengisa se-Act 154 (njengoko le
nto yokugonya isaziwa) kuphawula elinye inyathelo elibalulekileyo

151
00:16:03,986 --> 00:16:11,054
kuphuhliso lwobu buchwepheshe obutsha kakhulu
bentlawulo yokugonya ye-mRNA," utshilo uJoseph Payne,

152
00:16:11,054 --> 00:16:16,120
uMongameli kunye neGosa eliyiNtloko eliyiSiGqeba se-Acturus.

153
00:16:16,120 --> 00:16:24,584
Kwaye uJoseph Payne, i-CEO yakwa-Acturus, ugxininisa ukuba
i-gene injection yakhe entsha iza kubaluleka, utsho:

154
00:16:24,584 --> 00:16:31,040
"ukuba kuvela iintlobo ezintsha ezixhalabisayo". Kucacile konke?

155
00:16:33,890 --> 00:16:52,473


156
00:17:02,440 --> 00:17:10,726
Iintlobo ezintsha ezixhalabisayo. Ukuba ezi ziyavela, olu
hlobo lutsha lwenkcubeko yokugonya luza kubaluleka ngakumbi.

157
00:17:10,726 --> 00:17:12,387
Kwaye siyazi ukuba kuza kuphinda kufike ntoni.

158
00:17:12,387 --> 00:17:18,272
Ukuba sele besitsho, ewe, abantu abasayifuni le nto,
abasabathathi nxaxheba, ewe, kukhuthazwa olunye

159
00:17:18,272 --> 00:17:24,600
uvalo kwakhona, uhlobo olutsha luya kuvela ndaweni
ithile e-Asiya okanye e-Afrika okanye kwenye indawo.

160
00:17:24,600 --> 00:17:28,338
Njengoko echazayo, luhlobo olutsha oluxhalabisayo.

161
00:17:28,338 --> 00:17:33,760
Kwaye olu hlobo lutsha luxhalabisayo lubangela uvalo
kwakhona, luxhaswa ngabopolitiki kunye namajelo eendaba.

162
00:17:33,760 --> 00:17:36,946
Kwaye keza esi sigonyo sitsha.

163
00:17:36,946 --> 00:17:40,773
Ngaba ngenene ukholelwa ukuba
akukho mntu uya kuyamkela esi siqholo?

164
00:17:40,773 --> 00:17:44,346
Ngaba uyakholelwa ngenene lonto?
Jonga-jonga ngeenxa zonke esitratweni.

165
00:17:44,346 --> 00:17:47,120
Kwaye ngoku yonke into iyavakala.

166
00:17:47,120 --> 00:17:52,184
Kuyavakala ukuba kutheni urhulumente
we-coronavirus eqhubekile ngokuzimisela ngendlela yawo,

167
00:17:52,184 --> 00:17:55,346
nangona kwakucace gca ukuba abanakuyigcina ngonaphakade.

168
00:17:55,346 --> 00:17:57,986
Kodwa bahlala nje bejongile.

169
00:17:57,986 --> 00:18:03,713
Kwaye seso isizathu sokuba bafaka esi
siqinisekiso sokugonya se-elektroniki, kuyo yonke indawo.

170
00:18:03,713 --> 00:18:14,693
Yiyo loo nto izenzo zethu zemihla ngemihla neentshukumo
zethu ziqala ukunxulunyaniswa neredijithali kuyo yonke indawo.

171
00:18:14,693 --> 00:18:18,635
Yiyo loo nto ngoku kukhutshwa iifayile
ezithile. Yiyo loo nto iifayile ze-RKI

172
00:18:18,635 --> 00:18:21,933
zinokukhutshwa nje okanye kubangwe ityala ukuze zikhutshwe.

173
00:18:21,933 --> 00:18:25,773
Umbuzo ubungathi, kutheni le nto ikwazi
ukwenzeka xa ileyona mba iyimfihlo engqongqo?

174
00:18:25,773 --> 00:18:32,026
Kukho amaxwebhu – uyazi ngamatyala ahlukeneyo
okubulala, nangeziganeko ezahlukeneyo kwimbali.

175
00:18:32,026 --> 00:18:36,566
Zibe zitshixiwe ngokuqinileyo iminyaka elikhulu, ngoko ke
awunakumangalela nganto. Kutheni kusebenze ngeefayile ze-RKI?

176
00:18:36,566 --> 00:18:40,060
Kuba abakhathali tu. Kuba abanakukhathala nangona kancinci.

177
00:18:40,060 --> 00:18:47,919
Kuba kudala besazi ukuba kuza into eza
kuliguqula ngokupheleleyo kwakhona umdlalo.

178
00:18:50,100 --> 00:18:53,773
Ukwazi nokuba baza kuphinda baqale ucenzasi olumangalisayo.

179
00:18:53,773 --> 00:18:59,129
Ukuba ubukwazi ukusebenzisa iintlobo ngeentlobo
zomxholo kuFacebook, YouTube okanye kwezi

180
00:18:59,129 --> 00:19:03,113
zikhululo kwiinyanga ezisand' ukudlula, oko kuza kuphela.

181
00:19:03,113 --> 00:19:08,083
Ukuqashwa kweendaba ngesi sigonyo sitsha
kuza kucenzitshwa ngendlela emangalisayo.

182
00:19:08,083 --> 00:19:12,333
Kuza kubakho izithintelo zokuthetha ngayo.

183
00:19:12,333 --> 00:19:19,756
Isibhengezo sam sale veki sokuba siza kuxoxa
ngento yokugonya entsha ye-mRNA sikhokelele

184
00:19:19,756 --> 00:19:25,120
ekucinyweni kwale vidiyo kwi-TikTok, umzekelo.

185
00:19:25,120 --> 00:19:28,080
Kwaye yintoni esilindeleyo? Yintoni esilindeleyo?

186
00:19:28,080 --> 00:19:34,480
Sibona ukwahlukana kwentlalo
ngezinga esingazange silibone ngaphambili.

187
00:19:34,480 --> 00:19:40,373
Uyazi ukuba isicwangciso sabo bafuna umanyano
lwehlabathi sihlala sithetha ukwahlula ukuze kulawulwe.

188
00:19:40,373 --> 00:19:44,666
Sinalo isixhobo sokufuduka, sinabahlwempuzekileyo
bechasa abazizityebi, sinabaphambili bechasa abasemazantsi.

189
00:19:44,666 --> 00:19:49,699
Okona kubalulekileyo, sinabo
abagonyiweyo xa sithelekisa nabo bangagonywanga.

190
00:19:49,699 --> 00:19:54,306
Mabathabathe isizwe sonke umnxeba kuwe,
njalo njalo njalo. Uyakhumbula loo nto.

191
00:19:54,306 --> 00:19:55,880
Khumbula ukuba kwakunjani.

192
00:19:55,880 --> 00:20:05,480
Kodwa izinto ziba mbi kakhulu xa sijonga iJapan, apho esi sigonyo
sejenetiki sitsha sinikwe abantu iiveki ezimbini kuphela.

193
00:20:05,480 --> 00:20:14,222
EJapan, kuvela iivenkile zokuqala ezinezibhengezo ezikhulu ezithi
abantu abafumene esi siqholo sitsha se-mRNA abasavumelekanga

194
00:20:14,222 --> 00:20:20,883
ukungena evenkileni okanye abasayi kuphinda
banikezele ngeenkonzo kubantu abagonyiweyo, kuba abo

195
00:20:20,883 --> 00:20:25,686
bangagonywanga bengafuni kudibana nabo bagonyiweyo.

196
00:20:25,686 --> 00:20:32,246
Lelo lelona candelo ligqibeleleyo,
elinobuqhophololo neligwenxa umntu anokulicinga.

197
00:20:32,246 --> 00:20:36,660
Ngoko ke masenze ntoni? Senza ntoni?

198
00:20:36,660 --> 00:20:41,060
Ngeli xesha siyazi kwangethuba.

199
00:20:41,060 --> 00:20:56,040
Kwaye siyazi ukuba imfundo nokuchasa kunokukhokelela
ekubeni nezicwangciso ezomeleleyo ngokupheleleyo zitshitshiswe.

200
00:20:56,040 --> 00:21:02,100
Siyaqonda ukuba ulwazi ngamandla.
Uyaqonda oko kuba ubukela iinkqubo ezinje.

201
00:21:02,100 --> 00:21:04,761
Thina, njengeendaba ezingeyonyani, siyiqondile le nto.

202
00:21:04,761 --> 00:21:15,556
Kwaye umbutho wokuqhankqalaza nowokuzimela, owathatha izitrato
ngeentshukumo ezichukumisayo, wawuqonda nokuba ulwazi ngamandla.

203
00:21:15,556 --> 00:21:20,896
Kwaye kufuneka silise olu lwazi kubantu abaphinde bazicima.

204
00:21:20,896 --> 00:21:26,570
Uninzi lwenu lusenokuba luye
lwaziphumla ukuze luzivuselele kwaye luphile.

205
00:21:26,570 --> 00:21:30,881
Kodwa mhlawumbi kanye ngenxa yeli
xesha ngoku, kwiinyanga ezizayo.

206
00:21:30,881 --> 00:21:35,603
Kuba kufuneka sifikelele ebantwini ngolwazi.

207
00:21:35,603 --> 00:21:41,196
Kwaye uyazi ukuba ulwazi olubalulekileyo
ngexesha elibalulekileyo lunokuhlangula ubomi.

208
00:21:41,196 --> 00:21:47,778
Amabango obuxoki e-coronavirus kufuneka awele, kuba ibali lokuba
i-coronavirus yisifo esibhubhisayo

209
00:21:47,778 --> 00:21:55,056
sisisiseko sazo zonke izinto abazenzayo namhlanje,
nokuba besizisela izitofu zokugonya ezitsha.

210
00:21:55,056 --> 00:22:01,076
Isiseko sesoloko sithi i-coronavirus yintlanganekela ebulalayo
kwaye wonke umntu uya kuba nomntu ayaziyo ofele ngenxa yayo.

211
00:22:01,076 --> 00:22:06,702
Yiloo bubuxoki. Kodwa ayizange
ivezwakaliswe njengobuxoki kumajelo eendaba.

212
00:22:06,702 --> 00:22:13,910
Yiyo loo nto lo msebenzi usahleli kuthi, kumajelo eendaba
ahlukileyo, kwintshukumo yezemfundo, kubatshantliziyo,

213
00:22:13,910 --> 00:22:17,643
koogqirha, kumagqwetha, kubantu abanesibindi kweli lizwe.

