WEBVTT

00:03.505 --> 00:08.537
Qetellong ea Loetse 2024, Leholiotsoana Helene le ile
la feta ka matla linaheng tse ka boroa tsa United

00:08.537 --> 00:12.459
States, la siea ka morao litšoantšo tse tšosang tsa timetso.

00:12.459 --> 00:18.877
Kamora ho fihla lebopong la naha le ka leboya ho Florida ka
lebelo la moea le fihlang ho 225 km/h, Helene e ile ya kena

00:18.877 --> 00:24.918
kahare ho naha e le sefefo sa tropike bakeng sa sekgala se
ka bang 800 km, ya tshela dinaha tse nne mme ya fihla

00:24.918 --> 00:28.983
Dithabeng tsa Appalachian pele sefefo se qetella se kokobetse.

00:28.983 --> 00:32.983
Ha ho bapisoa, e ka ba sebaka se lekanang
le sa tlohang Kiel ho ea Munich – joalokaha

00:32.983 --> 00:35.867
eka Jeremane kaofela e ne e le Phula ea Ahr.

00:35.867 --> 00:42.592
Florida, Georgia, North Carolina le South Carolina,
Alabama le Tennessee li phatlalalitse boemo ba tšohanyetso.

00:42.592 --> 00:48.718
Batho ba likete ba ile ba balehela litsing tsa
tšireletso tsa tšohanyetso. Ho tlalehiloe lififi tse fetang 20.

00:48.718 --> 00:54.031
Libakeng tse ling, metsi a ne a fihletse bophahamo
ba limithara tse hlano. North Carolina, ho ile ha na

00:54.031 --> 00:57.968
pula e kaalo ka lilithara tse 750 ka sekwere-mithara.

00:57.968 --> 01:04.160
Malapa a fetang dimilione tse nne a ne a se na motlakase, mme
kamora beke ho ne ho ntse ho ena le bonyane dimilione tse pedi.

01:04.160 --> 01:11.494
Ditsela dibakeng tsa dithaba di ile tsa hoholwa ke metsi,
tsa wela kapa tsa thibana ka lebaka la difate tse weleng.

01:11.494 --> 01:19.137
Matlo a ile a hoholoa ke metsi, metse eohle ea
timetsoa. Boholo ba libaka tsena ha li sa tla hlola li hahuoa.

01:19.137 --> 01:24.724
Ka batho ba fetang 230 ba hlokahetseng le ba fetang 600
ba ntseng ba le sieo, Helene e ntse e le e 'ngoe ea lifefo

01:24.724 --> 01:28.544
tsa leholimo tse bolaeang ka ho fetisisa nalaneng ea US.

01:28.544 --> 01:33.146
"Helene" e bile sefefo sa bone sa
leholimo se otlileng United States ka 2024.

01:33.146 --> 01:40.104
Hona joale ena ke sefefo sa borobeli sa
maemo a 4–5 ka likhoeling tse 13 tse fetileng.

01:40.104 --> 01:47.957
Palo eo ke ea lilemong tse 57 tse fetileng. Sena
se bontša hore ho na le pokellano e itseng mona.

01:47.957 --> 01:57.066
Kamora koluoa ena, mantswe mecheng ya
setjhaba a botsa ka boholo le tsela ya "Helene".

01:57.066 --> 02:01.218
Ho tsebahala hantle hore difefo tsa
lehodimo di a fokola hang ha di fihla naheng.

02:01.218 --> 02:06.500
Batho ba limilione ba ile ba bona ketsahalo ena libeke
tse peli hamorao ha Leholiotsoana Milton le ne le

02:06.500 --> 02:10.592
hlasetse Florida ho tloha ka la 9 ho isa ho la 10 Mphalane.

02:10.592 --> 02:16.912
Hang ha Milton e fihla Florida, e ile ea fokola ho tloha sefefong
sa sehlopha sa 4 ho ea ho sa sehlopha sa 2 kamora ho

02:16.912 --> 02:23.072
tsamaea lik'hilomithara tse ka bang 50 feela holim'a
peninsula ea Florida, e ileng ea sebetsa joaloka "mariki".

02:23.072 --> 02:27.766
Sena se hlahisa potso ea hore na "Helene" a ka
be a tsamaile hole hakaalo kahare ho naha joang.

02:27.766 --> 02:32.202
Ho lokela ho bolelwa ntlheng ena hore sebaka sa dithaba sa
Appalachian, e leng sebaka se futsanehileng ka ho

02:32.202 --> 02:36.608
fetisisa naheng ya United States, se hodima
polokelo e kgolo ka ho fetisisa ya lithium naheng eo.

02:36.608 --> 02:43.667
Lithium e sebedisetswa ho etsa libeteri tse ka tjhajwang hape
le libeteri tsa mehala ya letsoho, dikoloi tsa motlakase, jj.

02:43.667 --> 02:46.414
Maemong ana, ho bohlokoa ho tseba hore:

02:46.414 --> 02:53.281
Lehlabuleng le fetileng, Mopresidente Biden o saenetse taelo ea
tsamaiso e behang ka molao hore karolo ea 50 lekholong ea likoloi

02:53.281 --> 03:00.531
tsohle tse ncha tse rekisoang ka selemo sa 2030 e tlameha ho
ba likoloi tsa motlakase tse sebetsang ka libeteri tsa lithium.

03:00.531 --> 03:09.563
Molao o sa tsoa saenoa oa Phokotso ea Inflasheni o ikemiselitse ho
khothaletsa mekhoa ea phepelo ea libeteri tsa ka hare ho naha.

03:09.563 --> 03:15.868
Ho reriloe theolelo ea lekhetho bakeng sa merafo le likhrediti
bakeng sa likoloi tsa motlakase le lits'ebetso tsa

03:15.868 --> 03:23.505
polokelo ea motlakase marang-rang, haeba karolo e itseng
ea libeteri e hlahisoa kapa e ntlafatsoa United States.

03:23.505 --> 03:28.780
Moqolotsi oa litaba oa lipatlisiso Stew Peters o re:

03:30.434 --> 03:37.359
Mmuso wa United States le balekane ba ona mekgatlong ya
botlokotsebe ya dibanka tse bohareng ba batla ho etsa

03:37.359 --> 03:45.793
dimilione le dibilione tsa didolara ka matlotlo ana a
lithium, a fumanehang tlasa metse, tlasa matlo le tlasa dikolo.

03:45.793 --> 03:53.756
Ha ba na phihlello ho tsona ntle le haeba naha e hloekisitsoe
ka ho feletseng ebe e lokiselitsoe bakeng sa merafo.

03:53.756 --> 03:59.838
Ha ho mokhoa o betere oa ho etsa sena ho feta ho
leleka batho ba lulang moo le sohle seo ba nang le

03:59.838 --> 04:05.015
sona, ebe ba beha molato phetohong ea tlelaemete.

04:05.015 --> 04:10.837
Lik'hamphani tsa merafo joale li boetse li shebile North Carolina
Lithabeng tsa Appalachian ha li batla ho rua

04:10.837 --> 04:16.918
molemo 'marakeng o ntseng o hola haholo oa likoloi
tsa motlakase le polokelo ea matla a nchafatsoang.

04:16.918 --> 04:22.475
Na geoengineering, ke hore, ho laola maemo a
lehodimo, e kanna eaba e hlile e kentse letsoho mona?

04:22.475 --> 04:26.723
Ntho e le 'ngoe e tiile: koluoa e 'ngoe le e 'ngoe e
hohela linokwane tsa phaello tse itlatsang

04:26.723 --> 04:29.957
lipokothong – ka linako tse ling ka tekanyo e kholo haholo.

04:29.957 --> 04:36.864
Kla.TV e se e phatlalalitse mananeo a 'maloa mabapi le taba
ena, joalo ka a latelang: "Na boemo ba leholimo bo a hlanya?"

04:36.864 --> 04:42.273
Tlhahisoleseding e eketsehileng mabapi le
sehlooho sena e ka fumaneha hape mananeong a rona

04:42.273 --> 04:45.423
tlasa #GeoEngineering webosaeteng ea rona ea Kla.TV.
