1
00:00:00,000 --> 00:00:05,615
Umqambi weefilimu ophandlayo uKlaus
Scheidsteger usebenze kwisihloko sonxibelelwano

2
00:00:05,615 --> 00:00:09,280
lweeselula phantse kanye iminyaka engama-20.

3
00:00:09,280 --> 00:00:16,459
Ngo-2006, umsakazo waseFrentshi iFrance 2 wasasaza
ingxelo yakhe yokuqala ehlolisayo yemizuzu engama-50

4
00:00:16,459 --> 00:00:21,446
ngemeko yenzululwazi ngelo xesha ngexesha elibukelwa kakhulu.

5
00:00:21,446 --> 00:00:29,670
Umlingane wemveliso edibeneyo, i-MDR, iwunciphise umzuzu
we-ARD waba ngaphantsi nje kwemizuzu engama-30 kwaye

6
00:00:29,670 --> 00:00:35,240
wayifihla kwinkqubo yasekuseni ye-MDR, ingazange nayibhengeza!

7
00:00:35,240 --> 00:00:37,760
Akubizwa ngokuba kukucensha oko?

8
00:00:37,760 --> 00:00:41,550
Kodwa uKlaus Scheidsteger akazange ancame.

9
00:00:41,550 --> 00:00:48,397
Emva koko wenza iidocumentary ze-cinema waza wasebenzisa
uqhagamshelwano lwakhe nezenzululwazi ezivela kwihlabathi

10
00:00:48,397 --> 00:00:52,880
jikelele ukunceda ukuququzelela iinkomfa zamazwe ngamazwe.

11
00:00:52,880 --> 00:01:02,280
Umzekelo kaKlaus Scheidsteger ubonisa ukuba kunokwenzeka kuphela
ukupapasha ulwazi olusekelwe kakuhle nolugxekayo kwizihloko

12
00:01:02,280 --> 00:01:07,562
ezifana ne-5G ngaphandle 'kwe-mainstream' ekhula ngokufana.

13
00:01:07,562 --> 00:01:13,719
Ngoko ke, nceda uncede ukwaphula olu lwamkelo
lwezinto ngokwabelana ngamaxwebhu

14
00:01:13,719 --> 00:01:19,720
kaScheidsteger angezantsi nabahlobo bakho nosapho lwakho.

15
00:01:19,720 --> 00:01:26,860
Kule documentary, uScheidsteger uvakalisa inkxalabo
yakhe enzulu malunga neendawo zokuphumla eziphilayo eJamani.

16
00:01:26,860 --> 00:01:33,629
Ingaba iindwendwe zespa zisenokuphumla na phakathi
kokunyuka okukhulu kokuchanabeka kwimitha ye-radiation?

17
00:01:33,629 --> 00:01:37,223
Indalo nabantwana baphila njani?

18
00:01:37,223 --> 00:01:44,909
Ifilimu elandelayo ibonisa umsebenzi okhuthazayo wophawu lwabemi
baseBad Liebenzell, ekumantla eBlack Forest, abazama

19
00:01:44,909 --> 00:01:53,240
ngenkuthalo ukuzikhusela kwipolitiki ebonakala
ingaboyisa kunye neqela eliphembelelayo lezixhobo eziphathwayo.

20
00:01:53,240 --> 00:02:02,300
Iphulo labemi lifundisa abemi ngoncedo
lweengcali, kuba imfundo iyafuneka kakhulu.

21
00:02:02,300 --> 00:02:05,600
Ngumba osichaphazela sonke.

22
00:02:05,600 --> 00:02:15,816
Ingaba wena okanye umntu omaziyo uye watsala nzima ngenxa yemitha
yefowuni ephathwayo? Ke yibhalise namhlanje ku-vetopedia.org!

23
00:02:20,112 --> 00:02:24,750
"Ulwazi lufuneka ngokungxamisekileyo" –
Inyathelo labemi baseBad Liebenzell kunye ne-5G

24
00:02:29,410 --> 00:02:34,426
Bad Liebenzell, isixeko se-spa
esiqhelekileyo kumantla e-Black Forest.

25
00:02:34,426 --> 00:02:43,360
Umoya omtsha, ihlathi, amanzi ashushu
– konke oku kudala imeko yokuphumla.

26
00:02:43,360 --> 00:02:50,660
Ngokwabacebi-maqhinga beenkqubo zentengiso zalapha –
yindawo enamandla empilweni nasekuphileni kakuhle.

27
00:02:50,660 --> 00:02:55,260
Abantu abafuna ukuphumla bayahamba iihambo
zokuzinikela besiya eBad Liebenzell bevela kulo lonke

28
00:02:55,260 --> 00:02:59,600
elaseJamani nakumazwe angabamelwane aseYurophu.

29
00:02:59,600 --> 00:03:06,377
Noko ke, nto leyo edanisileyo iimpolitiki ezininzi zalapha
ekhaya, le ndawo intle ngokugqibeleleyo iphazamiswe kule minyaka

30
00:03:06,377 --> 00:03:10,910
yakutshanje linyathelo labemi lokunxibelelana ngeeselula lwe-5G.

31
00:03:10,910 --> 00:03:17,890
Abemi abaxhalabileyo bahlala beququzelela
imisitho yolwazi ukuze kutsalwe ingqalelo

32
00:03:17,890 --> 00:03:23,600
kwiingxaki ezithi amashishini nabezopolitiko bazithobe.

33
00:03:23,600 --> 00:03:27,320
Iinkonzo ze-spa kunye nokwanda kwemitha ayihambelani.

34
00:03:27,320 --> 00:03:32,370
Yiyo loo nto umfazi onesibindi waseka iphulo labemi
baseBad Liebenzell kwaye elwa ngazo zonke iindlela

35
00:03:32,370 --> 00:03:35,700
nxamnye nokwandiswa okupheleleyo konxibelelwano lweeselula.

36
00:03:35,700 --> 00:03:40,860
Njengabaphengululi kwihlabathi jikelele, ubiza
ukuba kuyekwe ukwandiswa kobuchwepheshe be-5G.

37
00:03:40,860 --> 00:03:44,304
Kodwa ingaba i-5G ingathintelwa kwaphela ngoku?

38
00:03:44,304 --> 00:03:46,800
"Ndicinga ukuba ingamiswa."

39
00:03:46,800 --> 00:03:54,480
Ekuphela kwendlela yokuyinqanda kukufundisa bonke abemi
kuyo yonke indawo kwinqanaba laseYurophu kwihlabathi jikelele.

40
00:03:54,480 --> 00:04:00,820
Kwaye okona kubalulekileyo kukuba
into iyenziwa kwinqanaba lasekuhlaleni.

41
00:04:04,297 --> 00:04:08,940
Kuthekani kuwe? Ubusoloko ufumana
abantu abakulungeleyo ukumamela?

42
00:04:08,940 --> 00:04:12,531
Ngokuyinxenye ewe, ngokuyinxenye
ndifumene abantu abazimisele ukumamela.

43
00:04:12,531 --> 00:04:21,199
Kwaye ke siphinde saqaphela ngokuphindaphindiweyo
kwiphulo labemi ukuba abantu abaninzi abazi nto ngalo mba.

44
00:04:21,199 --> 00:04:26,239
Bathi: I-5G intle, siyayidinga i-5G.

45
00:04:26,239 --> 00:04:34,357
Kodwa xa uchaza iingxaki, abantu bathi, "Besingazi loo nto."

46
00:04:34,357 --> 00:04:41,073
Sekusele kumiselwe ukuba kusekho ukungazi okukhulu ngale nto.

47
00:04:41,073 --> 00:04:48,473
Oku kuthetha ukuba kusekho imfuneko enkulu yemfundo.

48
00:04:48,473 --> 00:04:55,139
Izisasazi ezitsha sele zifakelwe kwaye
ezikhoyo ziphuculwe ukuze zikwazi i-5G, ingakumbi

49
00:04:55,139 --> 00:04:59,300
kumahlathi akufuphi ajikeleze iBad Liebenzell.

50
00:04:59,300 --> 00:05:05,363
Kwisicelo sakhe, uJutta Stern uqokelele iisayini
ezingaphezu kwe-10,000 ezichasene nokwandiswa

51
00:05:05,363 --> 00:05:09,038
kwe-5G. Oko kungaphezu kwama-50 ekhulwini abemi.

52
00:05:09,038 --> 00:05:14,773
Kuzanywa ukufumana amahlakani kwinqanaba
lezopolitiko lasekuhlaleni angayi kuzihoya iinkxalabo

53
00:05:14,773 --> 00:05:18,368
zephulo labemi, kwaye azithathe nzulu iinkxalabo zabantu.

54
00:05:18,368 --> 00:05:24,476
Unokuba yihlaba kwabaninzi, kodwa ukuzimasa kwakhe
imiba yoluntu sele kusaziwa kakhulu kwaye kuyaphunyezwa.

55
00:05:24,476 --> 00:05:35,760
"Kuhle kakhulu ukuba aqhubeke efaka iipowusta,
esebhadhala ngazo ngemali yakhe, ukuthetha ngokungathi."

56
00:05:35,760 --> 00:05:46,891
Ukuba uququzelela imisitho apha ebaleni
lengxowa-mali, apho athetha nabantu ababuze: Aninakufika nize

57
00:05:46,891 --> 00:05:53,040
nenze into apha? – aze ke aqokelele neesiginitsha.

58
00:05:53,040 --> 00:05:58,813
Kwaye ndiyamhlonipha ngamandla asebenzisa ukuyigqiba.

59
00:05:58,813 --> 00:06:02,336
Kwaye kungekuphela nje eBad Liebenzell, kodwa nakuKarls.

60
00:06:02,336 --> 00:06:07,340
Isakwindawo ekufutshane. Ngoko ke oko kulunge kakhulu, ewe.

61
00:06:07,340 --> 00:06:16,242
Kwinqanaba laseYurophu, i-STOA Panel – ikomiti yePalamente
yaseYurophu – iphande ngeziphumo ze-5G kwimpilo kwaye yacacisa

62
00:06:16,242 --> 00:06:24,334
ngokucacileyo ukuba, ngokusekelwe kusishwankathelo seziphumo
zophononongo, kukho ubungqina bamandla okubangela

63
00:06:24,334 --> 00:06:33,398
umhlaza kunye neziphumo ezibi ekuzaleni kumaza
obuchwepheshe befowuni obusetyenzisiweyo ukuza kuthi ga ngoku.

64
00:06:33,398 --> 00:06:39,405
Akukho zifundo zaneleyo ezifumanekayo malunga
ne-5G kumaza aphezulu. Ngesi sizathu,

65
00:06:39,405 --> 00:06:43,840
isifundo se-STOA sichaza i-5G njengovavanyo kuluntu.

66
00:06:43,840 --> 00:06:49,952
Ababhali bolu phononongo babongoza ukuba kumiswe ukunweniswa
kwe-5G, kwenziwe uphando olongezelelweyo malunga

67
00:06:49,952 --> 00:06:57,728
neemvumbo eziphezulu ze-5G, kubekho imfundo yoluntu,
kwaye kugxilwe ekwandiseni uthungelwano lwe-fibre optic.

68
00:06:57,728 --> 00:07:03,601
"Iqela eliphembelelayo kwezomnxeba weselula,
kwanabopolitiki, bayazi kakuhle ngeengozi

69
00:07:03,601 --> 00:07:07,380
zempilo. Kodwa olu lwazi lufihlwa kuthi, thina bemi.

70
00:07:07,380 --> 00:07:13,420
Kwaye izidluliseli ze-5G zifakwa apho singazi.

71
00:07:13,420 --> 00:07:16,180
Akuyi kubakho ireferendamu okanye nantoni na.

72
00:07:16,180 --> 00:07:22,355
Akukho kuphanda ozimeleyo, akukho nto yimbi.
Kwaye yiyo loo nto sonke sisebenzisana kumaphulo

73
00:07:22,355 --> 00:07:27,001
oluntu kulo lonke elaseJamani ukuze sikufezekise oku.

74
00:07:27,001 --> 00:07:34,055
KuNksk. Stern, into enye iqinisekile: nabani na othi i-5G
ayinabungozi, uzifaka ngokuba unolwazi kanti eneneni akanalo.

75
00:07:34,055 --> 00:07:41,572
Apha kwiHlathi eliMnyama, kusoloko ngabantu abaqhelekileyo
abathetha besuka entliziyweni xa beqaphela ukwanda kweentsika

76
00:07:41,572 --> 00:07:47,140
zedatha kwindawo abahlala kuyo noko oku kunokukwenzela thina.

77
00:07:47,140 --> 00:07:50,880
"Sineengxaki ezaneleyo njengelizwe lomanyano."

78
00:07:50,880 --> 00:08:00,289
Kodwa yeyona ngxaki inkulu leyo, kuba
iyinxalenye yobumhlaba bonke. Kwaye sixhomekeke eMelika.

79
00:08:00,289 --> 00:08:14,528
Kwaye kunjalo kanye... Zininzi kakhulu izinto ezinomdla
kangangokuba phantse akunakwenzeka ukuhambisana nazo zonke.

80
00:08:14,528 --> 00:08:28,140
Kodwa kukho abantu abanokuthi ke ngandlel' ithile bakhumbule
ukuba ubomi bunokuba lula kwaye mhlawumbi bukhuseleke ngakumbi.

81
00:08:28,140 --> 00:08:40,046
Akuyomfuneko ukuba ube nolu hlengahlengiso
lwedijithali olukhulu okanye la manyathelo makhulu angaphambili

82
00:08:40,046 --> 00:08:46,637
ukuze usebenzise abantu njengezidalwa ezingenakhuselo.

83
00:08:46,637 --> 00:08:52,920
Sisoloko siphila ubomi obonwabiseke kakhulu ngeendlela ezilula.

84
00:09:00,680 --> 00:09:07,100
Singalindela ntoni ngokwenene emva
kokudijithalishwa okubanzi nokupheleleyo?

85
00:09:07,100 --> 00:09:10,285
Kutshabalaliswa ntoni ebantwini nasendalweni?

86
00:09:10,285 --> 00:09:15,871
Ewe, itekhnoloji yonxibelelwano lweeselula
ibisoloko isetyenziswa ngomkhosi. Kwaye i-5G

87
00:09:15,871 --> 00:09:19,283
ikwayiprojekthi yomkhosi kwiindawo ezininzi.

88
00:09:19,283 --> 00:09:24,829
Imikhosi yaseJamani iyadijithalishwa ngokwesilogeni
esithi: abo bangadijithalishiyo baya kushiyeka ngasemva.

89
00:09:24,829 --> 00:09:30,176
Amazwe e-NATO ngoku aqhubela phambili
nokudibanisa amajoni alwa ngobuchwepheshe bedijithali.

90
00:09:30,176 --> 00:09:38,360
Uphando luyenziwa ngokufihlakeleyo, kuquka namahlathini
ajikeleze iBad Liebenzell, njengoko uHeinrich Christl esazi:

91
00:09:43,251 --> 00:09:46,780
"Ewe, oko akusisi kusa ndawo."

92
00:09:46,780 --> 00:09:51,820
Kwaye loo ndawo ikwaphantsi kweliso elibukhali eliyimfihlo.

93
00:09:51,820 --> 00:10:01,600
Kwaye olu phawu, "CITA", yaba yeyona nto ndayibona
kuqala ngelo xesha. Kwaye lujikeleze ihlathi lonke apha.

94
00:10:01,600 --> 00:10:08,039
Ewe, ungahamba-hamba kuyo yonke
indawo apha, kuzo zonke iihlathi apha.

95
00:10:08,039 --> 00:10:18,105
Kuphela apha indlela ingaphandle,
kwaye awunalo ithuba lokungena ehlathini.

96
00:10:18,105 --> 00:10:23,519
UHeinrich Christl uxoxe ngalo mba ngokubanzi
nabahlali balapha kwaye ebesiva ngeengxaki

97
00:10:23,519 --> 00:10:26,908
ezikhulayo ukususela malunga nonyaka ka-2019.

98
00:10:26,908 --> 00:10:36,769
Kanye ukusukela ngexesha apho iHlathi eliMnyama
lalisetyenziselwa iinjongo zemfazwe kule ndawo.

99
00:10:36,769 --> 00:10:47,030
Naloo nto yentsha. Ikhona ukusukela
nge-5G. Yonke into ixine kakhulu apha.

100
00:10:47,030 --> 00:10:53,404
Ngoko ke ukuba umntu unengxaki ngale nto,
akasakwazi ukulala ukuba unomlinganiselo

101
00:10:53,404 --> 00:10:58,477
othile woko kubizwa ngokuba yintlekele yombane.

102
00:11:01,375 --> 00:11:05,390
Umhlalutyi wezemekobume, igcisa lokulinganisa
kunye nesazi ngezinto eziphilayo ezakhiweni

103
00:11:05,390 --> 00:11:07,780
uDietrich Moldan uyazi yonke into ngale nto.

104
00:11:07,780 --> 00:11:14,149
Abantu abaninzi abangakwaziyo ukumelana nombane bayacela iinkonzo
zakhe kwaye benza ukuba uGqr. Moldan ahlole aze ahlalutye indawo

105
00:11:14,149 --> 00:11:18,313
abahlala kuyo besebenzisa itekhnoloji
yokulinganisa, ukuze anyange iingxaki zokulala,

106
00:11:18,313 --> 00:11:21,500
ukudinwa okugqithisileyo okanye iimpawu ezifanayo.

107
00:11:21,500 --> 00:11:26,944
Ngaba iinkxalabo zabantu abaninzi
zivakalile ngokwembono yobungcali kaDietrich Moldan?

108
00:11:26,944 --> 00:11:29,590
Zizikhathazo ezivakalayo, kwaye
ngaphezu kwako konke azifuneki kwaphela.

109
00:11:29,590 --> 00:11:34,800
Abantu – uphando lubonisa ukuba eneneni akukho mdla kwi-5G.

110
00:11:34,800 --> 00:11:38,560
Abantu banelisekile yi-4G. Inika
isantya esaneleyo sokudluliselwa kwedatha.

111
00:11:38,560 --> 00:11:43,468
Nge-5G, ndifuna iimasti zefowuni ezininzi ngakumbi –
kuquka nee-small cells – ukuze ndikwazi ukufumana

112
00:11:43,468 --> 00:11:46,882
i-intanethi endlini ndisebenzisa izibane zesitalato, umzekelo.

113
00:11:46,882 --> 00:11:51,861
Kwangaxeshanye, kukhuliswa inethiwekhi
ye-fibre optic, eneneni inesantya esiphezulu

114
00:11:51,861 --> 00:11:55,749
kakhulu sokudlulisela idatha esingenakuphazanyiswa.

115
00:11:55,749 --> 00:12:00,070
Kwaye akunakuqondakala kwaphela ukuba kutheni
ishishini leefowuni eziphathwayo lihlala lisenza

116
00:12:00,070 --> 00:12:02,189
iinkqubo zikanomathotholo ezininzi nangakumbi.

117
00:12:02,189 --> 00:12:05,340
Imfuno kufuneka kuqala yenzwe. Ayikho kwaphela.

118
00:12:05,340 --> 00:12:10,029
Abantu banelisekile koko banako.
Kodwa hayi, i-5G, i-6G, ne-7G ziyaza.

119
00:12:10,029 --> 00:12:17,053
Injongo kanye kukudibanisa yonke into, ukusukela
kwiifriji ukuya kwizixhobo zaseofisini – ukuba

120
00:12:17,053 --> 00:12:20,858
ujonga iindaba zamva nje, apho kuthiwa kwanokuthi:

121
00:12:20,858 --> 00:12:26,504
Injongo kukuba abantu bafakelwe izidluliseli
ukuze amaza abo engqondo akwazi ukurekhodwa.

122
00:12:26,504 --> 00:12:30,957
Oku kungathetha nokuba kunganokwenzeka
ukuphembelela abantu abangaphandle kusetyenziswa imidyarho

123
00:12:30,957 --> 00:12:34,660
ephezulu ukuze kulawulwe kwaye kuphathwe ngabo.

124
00:12:37,888 --> 00:12:45,049
Le animation evela kumenzi wobuchwepheshe be-antenna
ne-satellite waseJamani, iKathrein, ibonisa oko kuza

125
00:12:45,049 --> 00:12:49,960
kwenzeka kwixesha elizayo kunye noko sele kuphuhliswe.

126
00:12:49,960 --> 00:12:56,953
Umzekelo, i-antenna ye-5G ekumjelo wamanzi:
inkqubo ye-antenna efihliweyo eza

127
00:12:56,953 --> 00:13:03,720
kusetyenziselwa ukuqhuba okuzenzekelayo kwixesha elizayo.

128
00:13:16,003 --> 00:13:18,643
Ihlabathi elitsha elinesibindi?

129
00:13:18,643 --> 00:13:23,367
Kwenzeka ngelo xesha ukuba ubuchule bobunjineli baseJamani
bathengiswa kwinkampani enkulu yonxibelelwano

130
00:13:23,367 --> 00:13:28,970
lweeselula i-Ericsson, nto leyo eyahambelana
nesikhumbuzo seminyaka eli-100 yale nkampani.

131
00:13:28,970 --> 00:13:37,534
Ukuqhagamshelwa ngokupheleleyo kwezindlu, iiflethi,
iibala zemidlalo neehotele – ekubizwa ngokuba yi-"Internet

132
00:13:37,534 --> 00:13:42,680
of Things" – ngokobuchwepheshe akuyongxaki kwaphela.

133
00:13:42,680 --> 00:13:50,080
Kodwa kuthekani ngovavanyo lwetekhnoloji,
iimpembelelo zebhayoloji kwizeli zethu, umzekelo?

134
00:13:50,080 --> 00:13:58,100
Andibanga nethamsanqa! Akuphantsiwa. Njengoko
kusithiwa: kuqala okudijithali, iinkxalabo ziza kamva.

135
00:14:09,081 --> 00:14:15,112
Sibuyele kwibala lesikhululo sedolophu encinci entle
yaseBad Liebenzell, kusetyenziswa isixhobo

136
00:14:15,112 --> 00:14:18,419
sikaGqr. Moldan sokuhlalutya i-spectrum esisebenza kakhulu.

137
00:14:18,419 --> 00:14:26,173
Oku kunokubonisa zonke iintlobo zamafrikhwensi
ezisetyenziswa ziifowuni eziphathwayo kule meko.

138
00:14:26,173 --> 00:14:32,413
Ngoko ke, into esiyibonayo apha bububanzi
bemvamisa ukusuka kwi-80 MHz ukuya kwi-3 GHz.

139
00:14:32,413 --> 00:14:43,237
Apha, uluhlu lwefrikhwensi yi-800 MHz LTE, 900 MHz
ene-ESM kunye ne-LTE, 1800 MHz ene-LTE, kunye ne-2100,

140
00:14:43,237 --> 00:14:49,504
apho ubukho khona unethiwekhi ye-UMTS, nayo ine-LTE.

141
00:14:49,504 --> 00:14:52,960
Olu luvo lwemeko yangoku.

142
00:14:52,960 --> 00:14:59,404
Ngoku siqhuba uhlalutyo lokufumanisa ubunzulu
bemitha yombane ngaphaya kwezi ntsika zizodwa.

143
00:14:59,404 --> 00:15:04,148
Ngokubala okusekelwe kumthwalo osisiseko nomthwalo opheleleyo,
ukuze sikwazi ukufumana umbono ngokulula

144
00:15:04,148 --> 00:15:08,736
wokuba yintoni na ubunzulu bongxamo lwemitha
apha phambi kweholo yesixeko eBad Liebenzell.

145
00:15:08,736 --> 00:15:11,706
Uvavanyo lwakhe luhambelana nomgangatho wangoku.

146
00:15:11,706 --> 00:15:19,385
Ngokubanzi, kunokuthiwa, ngokoluvo lweengcali zebhayoloji yokwakha
kunye noogqirha bendalo baseYurophu, umthwalo osisiseko wemitha

147
00:15:19,385 --> 00:15:23,333
ubesesiphezulu kakhulu iminyaka, kwanasezidolophini ezincinci.

148
00:15:23,333 --> 00:15:31,465
Bafuna imida ilungiswe. Izinto ziyaxinana. Kwiidolophu ezinkulu
ezifana neMunich, akusekho ndawo zikhululekileyo kwiiselfowuni.

149
00:15:31,465 --> 00:15:37,020
"Ngeenantena ezininzi kangaka
ngaphakathi, imigama incinci kakhulu.

150
00:15:37,020 --> 00:15:42,130
Ngoku khawucinge – kukho imigqa ephawulwe ngemitha
ezili-100 – ziindiza ezilapha ngoku kumgama wemitha ezili-100.

151
00:15:42,130 --> 00:15:46,080
Nanku abemi kumgama wemitha ezingama-200, nanku abemi kumgama
wemitha ezili-150, nanku abemi kumgama wemitha ezili-100.

152
00:15:46,080 --> 00:15:50,144
Akusekho kwenzeka ukwenza uphando olunjalo.

153
00:15:50,144 --> 00:15:52,490
Oko kuthetha ntoni kanye kanye kubathengi?

154
00:15:52,490 --> 00:15:58,440
Kubathengi, oku kuthetha ukuba inzululwazi ayikwazi
ngenxa yobunzima ukungqina umahluko phakathi

155
00:15:58,440 --> 00:16:03,936
kwamaqela abantu abachaphazelekileyo nabangachaphazelekanga.

156
00:16:03,936 --> 00:16:09,665
Ngo-2020, oosopolitiki baseYurophu uRivasi
noBuchner bapapasha eli xwebhu ukuze batyhile

157
00:16:09,665 --> 00:16:13,040
ubudlelwane obusondeleyo be-IGNIR neshishini.

158
00:16:13,040 --> 00:16:18,872
Eli qela labucala labameli boshishino lweefowuni eziphathwayo
lide lizinze phantsi kophahla olunye ne-Ofisi

159
00:16:18,872 --> 00:16:26,100
yeFederal yoKhuselo lweMicrowave, kwaye lilawula imida
ekufanele ukuba ikhusele abathengi kwihlabathi jikelele.

160
00:16:27,626 --> 00:16:35,652
"Kufuneka nje kucaciswe kubantu ukuba oko kuchazwa
njengenzululwazi, inxalenye yako ziingxelo zobuxoki

161
00:16:35,652 --> 00:16:44,179
ezicacileyo, kwaye, ngaphezu koko, la maziko
asemthethweni angenelwe ngaba bantu kuyo yonke indawo."

162
00:16:44,179 --> 00:16:52,542
Ugqirha wezemekobume uMonika Krout uyaziqhelene namakhonkco
abantu abaziindoda kunye nobungazi bezopolitiki noshishino.

163
00:16:52,542 --> 00:17:00,320
Ube uvavanya izigulana zakhe esebenzisa iindlela
ezininzi ezahlukeneyo zokulinganisa iminyaka emininzi.

164
00:17:00,320 --> 00:17:05,099
Baxhonywe isixhobo sokulinganisa utshintsho
lwesiqholo sentliziyo, abavavanywayo babo badla

165
00:17:05,099 --> 00:17:08,900
ngokubaleka-baleka kwisikhululo sokuthumela umsakazo ehlathini.

166
00:17:08,900 --> 00:17:16,000
Ikhompyutha ke ifunda iziphumo zokulinganisa.

167
00:17:16,000 --> 00:17:23,062
Apha ehlathini, ungabona imast
ye-transmission enogama oluphezulu kule ndawo. Loo

168
00:17:23,062 --> 00:17:28,136
ngama-radiation kanomathotholo esiwalinganisileyo.

169
00:17:28,136 --> 00:17:35,017
Sirekhoda imilinganiselo yentliziyo ngaxeshanye, kwaye kucacile
ukuba ngexesha lokubaleka kancinci kwindlela

170
00:17:35,017 --> 00:17:42,340
yasehlathini, imilinganiselo yentliziyo iyenyuka
kwiindawo apho amanqanaba entshinga aphezulu kakhulu.

171
00:17:42,340 --> 00:17:46,505
Senze yonke into kubantu ababini abavavanywayo.

172
00:17:46,505 --> 00:17:49,313
Nantsi isihloko sesibini sovavanyo.

173
00:17:49,313 --> 00:17:52,980
Ndisandul' ukuyiprinta ngombala omnyama nomhlophe.

174
00:17:52,980 --> 00:17:58,859
Amanqanaba aphezulu e-radiation ahambelana
nezona zinga ziphezulu zokubetha kwentliziyo.

175
00:17:58,859 --> 00:18:07,144
Kwaye oko kuthetha ukuba ihlathi – ekuthiwa liphilile
xa uya kuhamba-hamba kulo – liphilile kuphela ukuba

176
00:18:07,144 --> 00:18:13,840
akukho zintsika zosasazo okanye amaza erediyo kuloo ndawo.

177
00:18:13,840 --> 00:18:18,323
Kwisingxobo esincinci saseBad Liebenzell
eUnterlengenhardt, ihlabathi lisabonakala lilungile.

178
00:18:18,323 --> 00:18:26,026
Ngenxa yephulo likasodolophu walapha kunye nengcali yezinyosi,
kuye kwasungulwa iprojekthi yesikolo apha kulo mhlaba.

179
00:18:26,026 --> 00:18:32,542
Abantwana bayalima izityalo zokuzonwabisa, beyalusa
imifuno yendalo kwiindawo ezobukhulu obahlukeneyo, kwaye

180
00:18:32,542 --> 00:18:35,380
beqokelela amazambane, imifuno neziqhamo ukuze bazitye.

181
00:18:35,380 --> 00:18:40,512
Oku kukwatsala nezinye izidalwa,
ekufuneka umgcini-bebhi azikhathazele:

182
00:18:40,512 --> 00:18:50,667
"Kangangeminyaka emithathu ngoku, apha kumahlathi aseBlack Forest
asemantla, kumgama weekhilomitha ezingama-20 ukusuka eCalw ukuya

183
00:18:50,667 --> 00:18:57,697
ePforzheim, naseWurzach ukuya ngaseStuttgart,
besibona iinyosi zinyamalala nje ngoNovemba,

184
00:18:57,697 --> 00:19:01,650
kwaye asizizo iikoloni ezizodwa ezinyamalalayo."

185
00:19:01,650 --> 00:19:14,536
Kodwa apha kwimanyano yabafuyi beenyosi eNeuhausen, i-90
pesenti yabafuyi beenyosi baphulukene nazo zonke iinyosi zabo.

186
00:19:14,536 --> 00:19:25,715
Kwaye kukho abalimi beenyosi abasele beneminyaka engama-50
besenza oku, kwaye abakaze bafumane into efana nale ngaphambili.

187
00:19:25,715 --> 00:19:30,830
NgeCawa, ndithethe nomntu ophulukene neekoloni ezingama-30.

188
00:19:30,830 --> 00:19:33,990
Uthe akhangela ngoNovemba, babengasekho bonke.

189
00:19:33,990 --> 00:19:42,045
Ngoku kukho umfanekiso omtsha ngokupheleleyo, kanye
isondlo sasebusika – ungabona loo nto imhlophe apha,

190
00:19:42,045 --> 00:19:46,890
seso isondlo sasebusika – yayisaphakathi yonke apho.

191
00:19:46,890 --> 00:19:49,830
Ngoko ke iinyosi azibulawa yindlala.

192
00:19:49,830 --> 00:20:04,016
Kwaye kwiikhombe zokuzala – le yikhombe yokuzala, umzekelo – yonke
into ngaphambili yayiqhele ukuba ziimbe. Iimbe bezingasekho.

193
00:20:04,016 --> 00:20:17,950
Kukho ukutya kwakhona ngasemva. Kwaye akukho mfanekiso
ofunyenweyo onokubonisa ukuba yayiluphi uhlobo lwesifo seenyosi.

194
00:20:17,950 --> 00:20:29,772
Izifo zeenyosi ezindala zazichongwa ngokujonga
isixhobo sobusi. Kwaye apha ungabona, akukho nto kwaphela.

195
00:20:29,772 --> 00:20:36,838
Ukufa okwandayo kweenyosi kwihlabathi jikelele kunempembelelo
enkulu kakhulu kwindalo yethu nakuthi thina bantu.

196
00:20:36,838 --> 00:20:42,371
Enyanisweni, uninzi lwezazinzulu luyazi ngezizathu ezininzi.

197
00:20:42,371 --> 00:20:47,135
Phakathi kwezona zinto zihlala zikhankanywa kukho
izibulali-zinambuzane, utshintsho lwemozulu, kunye

198
00:20:47,135 --> 00:20:53,190
nokutshatyalaliswa kweendawo zokuhlala, nto leyo
ekhokelela ekonakaleni kwemithombo yokutya yeekoloni zeenyosi.

199
00:20:53,190 --> 00:20:57,236
Inkqubela eyothusayo!

200
00:20:57,236 --> 00:21:04,390
Uhlobo-hlobo lwezinambuzane lubaluleke
kakhulu ebantwini nakwindalo. Akunakuphikiswa oko.

201
00:21:04,390 --> 00:21:11,403
Nangona kunjalo, nangona iinkqubo ezininzi zophando zibonise
iingxaki zokuzahla kwebhungqwa ezibangelwa kukukhanya

202
00:21:11,403 --> 00:21:19,470
okukhutshwa ziifowuni eziphathwayo, esi siganeko
sokukhanya akufakwanga kwingxoxo malunga nokufa kwebhungqwa.

203
00:21:19,470 --> 00:21:32,610
"Ngoko ke kum buqu, kwakucacile ukuba le yayiyinto
eyayongeza kuzo zonke ezinye iingxaki esinazo neenyosi."

204
00:21:32,610 --> 00:21:40,070
Kwaye kanye le mitha yeyona ngoku inefuthe elikhulu
kwiinyosi. Ngokufanayo ne-glyphosate ngelo xesha:

205
00:21:40,070 --> 00:21:47,029
Ukuba iinyosi ziyalahlekelwa yindlela zibhabha, zize
zingakwazi ukubuyela esixukwini sazo zife ndaweni

206
00:21:47,029 --> 00:21:53,088
ithile ngaphandle. Kaloku zibhabha iikhilomitha ezintathu.

207
00:21:53,088 --> 00:21:56,809
Ujongana nto le njani rhoqo?

208
00:21:56,809 --> 00:22:05,620
Ingxaki yeyokuba akukho maziko asemthethweni, oko
kukuthi, kwimibutho okanye kumbutho wabalimi beenyosi –

209
00:22:05,620 --> 00:22:10,696
esihlawulela imirhumo yobulungu kuyo – aphendulayo.

210
00:22:10,696 --> 00:22:19,325
Kwaye xa uqala ukuthetha nge-5G, uphinda ungahoywa.

211
00:22:19,325 --> 00:22:29,873
Nkqu nabalimi beenyosi abali-15 endadibana nabo ngeCawa –
abaphulukene nayo yonke into kwaye bachaza

212
00:22:29,873 --> 00:22:41,078
imeko efanayo – nkqu nabo babengakulungelanga
ukuxoxa ngokungathí sina ngalo mba wesirhasi.

213
00:22:43,113 --> 00:22:55,315
Banike zonke iintlobo zezizathu. Akukho nto
unokuyenza ngayo. Kodwa masiyiyeke imitha kule nto.

214
00:22:55,315 --> 00:22:59,189
Nokuba kukho ukuchanabeka kwimitha
ye-radiation, kubaluleke ngakumbi kunanini na

215
00:22:59,189 --> 00:23:02,394
ngaphambili ukuvuselela umdla wabantwana bethu kwindalo.

216
00:23:02,394 --> 00:23:04,640
Oku kufuna umonde nokuzinikela.

217
00:23:04,640 --> 00:23:10,895
Abahlohli nabazali banamhlanje bokwenene
bangathanda ukujonga ngokugxeka into leyo ihlabathi

218
00:23:10,895 --> 00:23:15,130
ledijithali eliyenzileyo kubantwana bethu iminyaka.

219
00:23:15,130 --> 00:23:21,183
Kwaye nokuba lixesha lokucingisisa ngokutsha nzulu
ngezinto size siphuhlise iingcamango ezintsha – kanye

220
00:23:21,183 --> 00:23:26,292
njengoko benze kwibala lesikolo esincinci e-Unterlengenhardt.

221
00:23:35,314 --> 00:23:40,828
"Kufuneka uyicocise kancinci
imiphetho. Yiza apha, masiyilungise le nto."

222
00:23:40,828 --> 00:23:43,454
Ngoku uyabona ngcono.

223
00:23:43,454 --> 00:23:50,143
Kwaye kwelinye icala, ubunento
yintoni, i-oregano? I-thyme. Kanye.

224
00:23:50,143 --> 00:23:57,854
Kwaye ke kukho uHeinrich, utitshala wethu,
osoloko enezimvo ezintle zokukhuthaza

225
00:23:57,854 --> 00:24:03,548
abantwana ukuba bathathe inxaxheba okanye bonwabe.

226
00:24:03,548 --> 00:24:07,103
Abantwana bayakhe ngaphantsi kweliso eli shidi elincinci.

227
00:24:07,103 --> 00:24:13,632
Bakhuthazekile kuba banikwe ingqwalasela yakho
epheleleyo – kunye nomsebenzi okude kakhulu nemidlalo

228
00:24:13,632 --> 00:24:19,648
yevidiyo, ukuswayipha ithebhulethi, uFacebook nezinto ezinjalo.

229
00:24:19,648 --> 00:24:27,250
Uluntu olunoxanduva kufuneka lusebenze
ngokukhawuleza kangangoko kunokwenzeka. Iingcali ziyalumkisa.

230
00:24:27,250 --> 00:24:35,060
"Kubekho ukwanda okukhulu kakhulu kwindlela yokuba likhoboka
kwiziphatho zabantwana ngokuphathelele kwii-smartphones."

231
00:24:35,060 --> 00:24:44,730
Kukho izifundo ekuye kwanyanzeleka ukuba ziye ziyekiswe kuba
abantwana bengakwazi ukumelana ngaphandle kweeselula zabo.

232
00:24:44,730 --> 00:24:50,696
Ngoko ke bafuna ukuyivavanya iintsuku
ezimbalwa, bengenayo ifowuni – kwaye benayo ifowuni.

233
00:24:50,696 --> 00:24:58,747
Kwaye ulingo alwazange lwenziwe kuba abantwana
babengakwazi ukuphila ngaphandle kweeselula zabo.

234
00:24:58,747 --> 00:25:07,351
Kwaye kolu phononongo, ungabona ukuba oku ngoku yile
nto ekuthiwa yi-structural equation model, kwaye

235
00:25:07,351 --> 00:25:12,231
andifuni ukuniphoqa ukuba niyiqonde ngokweenkcukacha.

236
00:25:12,231 --> 00:25:21,614
Kodwa into oyibonayo apha ngala makhonkco
phakathi kokukhotyokiswa siselula nokudandatheka.

237
00:25:21,614 --> 00:25:30,848
Ungabona ukuba kuzo zontathu ixesha –
yayiluphando oluqhubekayo – uhlolo lwalunxulumene.

238
00:25:30,848 --> 00:25:39,012
Kwaye kungekuphela apho, ibisoloko inempembelelo kwikamva.

239
00:25:39,012 --> 00:25:46,676
Ngoko ke oku kuyoyikisa kakhulu ngekamva, kuba udandatheko
luyingxaki ekhethekileyo kule mihla – unyango lwengqondo

240
00:25:46,676 --> 00:25:51,110
lwabantwana nolwabakhulayo lungakuxelela okuninzi ngaloo nto.

241
00:25:51,110 --> 00:25:56,600
Ingcali ichaza ngobuchule izizathu
ezinokubangela olu lwazi-ncinane:

242
00:25:56,600 --> 00:26:04,380
Zonke oorhulumente bayaxhamla kakhulu kwezi
teknoloji, kokubini ngokuthengiswa kweelayisensi

243
00:26:04,380 --> 00:26:08,310
kunye nengeniso enkulu yerhafu abayivelisayo.

244
00:26:08,310 --> 00:26:21,784
Ishishini lonxibelelwano lwezomnxeba ngokuphantse libe lodwa
elisabonisa ukukhula kwaye liyimithombo yengeniso yerhafu.

245
00:26:21,784 --> 00:26:31,110
Kwelinye icala, oosopolitiki ngokwendalo nabo
bayazazi ezi ziganeko zentlalo, yaye abanye babo bazama

246
00:26:31,110 --> 00:26:37,254
ukuzibandakanya nokuzisebenzisa ngokwezopolitiko.

247
00:26:37,254 --> 00:26:45,224
Ingongoma yesithathu yeyokuba oosopolitiki
baphakathi kwabaqala ukusebenzisa obu buchwepheshe.

248
00:26:45,224 --> 00:26:55,650
Andifuni kukhankanya amagama, kodwa ndazi oosopolitiki abambalwa
abanokuchazwa njengabantu abaxhomekeke kwiifowuni eziphathwayo.

249
00:26:55,650 --> 00:27:06,476
"Andinalo ulwazi, amandla okanye ithuba, ndicinga,
lokutshintsha umhlaba, kodwa ndisula ithanga lam

250
00:27:06,476 --> 00:27:13,337
kwaye ndizama ukuphila ngendlela endingayithethelela."

251
00:27:13,337 --> 00:27:24,233
"Saye sathumela le nkcazelo nge-imeyile kumanqununu ethu
eBad Liebenzell nakwisonke isithili saseCalw, kunye

252
00:27:24,233 --> 00:27:31,089
nakwizithili-dolophu zalapha, kodwa asizange sifumane mpendulo."

253
00:27:31,089 --> 00:27:37,428
"Ndatyelela izikolo eNetherlands, eBelgium naseJamani ndaza
ndathetha noontloko bezikolo, ndibaxelela ndisithi: 'Le

254
00:27:37,428 --> 00:27:42,950
yinto eyenzelwa abantwana bethu yimitha ye-radiation.'
Kwaye abantu bathi: 'Kodwa akukho nto sinokuyenza ngayo.'

255
00:27:42,950 --> 00:27:51,100
Bendikwiskolo lamazwe ngamazwe eNetherlands.
Bathi: Imitha ayibalulekanga kuba abantwana

256
00:27:51,100 --> 00:27:56,822
bethu bafunda ngakumbi ngeethebhulethi neeselula.

257
00:27:56,822 --> 00:28:02,960
Ndiye kubo oosopolitiki, baza bathi:
"Kulungile, sinokucinga ukuba unyanisile, kodwa

258
00:28:02,960 --> 00:28:08,113
asiboni mfuneko yokuba kuthatyathwe amanyathelo."

259
00:28:25,170 --> 00:29:58,530


