1
00:00:00,000 --> 00:00:00,234


2
00:00:00,234 --> 00:00:04,648
Namuhla ngiyamukela ummeli uRalf Ludwig esitudiyo sethu.

3
00:00:04,648 --> 00:00:11,757
Siyabonga kakhulu ngokuthatha isikhathi
ukuphendula imibuzo yethu ejabulisayo, imibuzo esishisayo!

4
00:00:11,757 --> 00:00:15,804
Ungomunye wabasunguli be-ZAAVV ebizwa kanjalo.

5
00:00:15,804 --> 00:00:24,886
I-ZAAVV – ake ngiyifunde: isifinyezo esithi ZAAVV
simele Isikhungo Sokuphenya, Sokucacisa, Sokumangalela

6
00:00:24,886 --> 00:00:30,062
Ngokomthetho Nokuvimbela Izono Eziphikisana Nobuntu.

7
00:00:30,062 --> 00:00:38,572
I-ZAAVV yavela ngesikhathi engingasichaza njengesikhathi esedlule
sakamuva, engangizizwa ngaso mathupha njengesicindezelayo

8
00:00:38,572 --> 00:00:43,324
kakhulu, esisongelayo, esivimbayo, futhi esinobudlova ngempela.

9
00:00:43,324 --> 00:00:48,790
Futhi yilokho okwabangela ukuvela
kwe-ZAAVV, ngenhloso yokuqinisekisa ukuthi lokhu

10
00:00:48,790 --> 00:00:51,906
akusoze kwenzeke futhi ukuthi sikwamukele.

11
00:00:51,906 --> 00:00:55,367
Kwenzekeni lapho – futhi akufanele kwenzeke futhi!

12
00:00:55,367 --> 00:01:06,630
Manje, kulesi sikhathi – lesi sikhathi se-coronavirus, lesi
sikhathi sobhubhane – izinyathelo eziningi zokuphoqelela

13
00:01:06,630 --> 00:01:18,007
sezibekwe, ezibonisiwe emuva ngemigomo eyakhululwa
yi-Robert Koch Institute ukuthi bezingadingekile kwezokwelapha.

14
00:01:18,007 --> 00:01:24,301
Lokho kusho nje ukuthi izinyathelo zafakwa
kithi ngenxa yezizathu zezepolitiki nje,

15
00:01:24,301 --> 00:01:28,117
ngaphandle kwesisekelo sangempela sezokwelapha.

16
00:01:28,117 --> 00:01:35,156
Futhi lokho kungena ngqo emqoka wokuthi kungani mina,
nathi kwa-Kla.TV, sifuna ukukhuluma nawe ngokukhethekile.

17
00:01:35,156 --> 00:01:38,265
Futhi lokhu konke kungenxa yezizathu ezisebenzayo.

18
00:01:38,265 --> 00:01:44,617
IKomidi Elimiwe Lokugoma lincoma kakhulu ukugoma i-polio.

19
00:01:44,617 --> 00:01:52,111
Kukhona futhi izingxoxo eziphindaphindwayo namazwi athi
kufanele kwethulwe ukugonywa okuphoqelekile kwe-polio.

20
00:01:52,111 --> 00:01:57,407
Yasuswa ngaleso sikhathi, kodwa sekuyisikhathi sokuyibuyisela.

21
00:01:57,407 --> 00:02:03,401
Futhi njengomhlali, ngokwemvelo nginezimibuzo.
Ngifuna lokhu, ngiphoqelekile ukukwenza lokhu,

22
00:02:03,401 --> 00:02:06,837
kufanele ngikwenze lokhu? Futhi ngifuna ulwazi.

23
00:02:06,837 --> 00:02:13,281
Futhi muva nje ngifunde umbiko
othakazelisayo kaTorsten Engelbrecht noHans Tolzin.

24
00:02:13,281 --> 00:02:23,745
Bona-ke babhala embikweni wabo ukuthi lezi zimpawu ze-polio,
okungukuthi ukuqimuka kwezitho njalo njalo,

25
00:02:23,745 --> 00:02:34,837
zingabangelwa futhi ukutheleleka – i-DDT, i-arsenic,
i-lead njalo njalo – okungadala izimpawu ezifanayo ngqo.

26
00:02:34,837 --> 00:02:39,621
Ngakho-ke futhi unomuntu okuthiwa une-polio.

27
00:02:39,621 --> 00:02:47,582
Futhi ngisho noProfesa uDkt. Bhakdi, lokhu akucaci ngokuphelele.

28
00:02:47,582 --> 00:02:52,254
Ibhayirasi: Yini esekela ibhayirasi?
Kukhona okunye? Futhi njalo njalo.

29
00:02:52,254 --> 00:02:56,589
Kuyinto egcwele imibuzo eminingi.

30
00:02:56,589 --> 00:02:59,237
Ngakho-ke umbuzo wami kuwe njengochwepheshe wezomthetho:

31
00:02:59,237 --> 00:03:07,064
Uma mina, njengomhlali, ngabe ngithola umjovo wokugoma
i-polio, isibonelo, futhi udaba lungacaci, ngabe

32
00:03:07,064 --> 00:03:13,841
kuyamukeleka ukulindela umhlali ukuthi ahambe kule nqubo?

33
00:03:13,841 --> 00:03:19,629
Yebo, impendulo ejwayelekile yezomthetho: kuncike.

34
00:03:19,629 --> 00:03:27,152
Ngeshwa, sesibonile ngesikhathi sobhubhane we-coronavirus
ukuthi izinkantolo azivikanga abantu nokuthi izinkantolo...

35
00:03:27,152 --> 00:03:33,499
Okwamanje, ngihlale ngithi kuwisinqumo
somuntu ngamunye futhi izinqubo zokwelapha

36
00:03:33,499 --> 00:03:38,347
akufanele zenziwe kubantu ngaphandle kwemvume yabo.

37
00:03:38,347 --> 00:03:43,609
Lokho empeleni yilokho esikufundile
futhi esikusizile esikhathini samaNazi.

38
00:03:43,609 --> 00:03:49,043
Kwenziwe izivivinyo kubantu, abantu
bayelashwa ngaphandle kwemvume yabo.

39
00:03:49,043 --> 00:03:55,385
Futhi yilokho ngqo okwenza esinye sezifundo esazifundwa
ngesikhathi sobuNazi saba ukuthi: Akusoze kwenzeke futhi!

40
00:03:55,385 --> 00:03:57,238
Ngakho-ke ama-protocols angu-40s
noma noma yini abizwa ngayo, akunjalo?

41
00:03:57,238 --> 00:04:03,421
Ngempela, kodwa empeleni futhi kumayelana
neSimemezelo Somhlaba Wonke Samalungelo Abantu kanye

42
00:04:03,421 --> 00:04:07,754
nezinqubo noma izinhlu zamalungelo ayisisekelo ezivela kuso.

43
00:04:07,754 --> 00:04:13,668
Kukhona isivumelwano se-bioethics, esingakavunywa yiJalimane.

44
00:04:13,668 --> 00:04:17,551
Kodwa iSivumelwano Sezindlela Zokuziphatha
Kwezinto Eziphilayo sihlanganisa lokhu, futhi iCharta

45
00:04:17,551 --> 00:04:19,660
YaseYurophu Yamalungelo Ayisisekelo nayo iyakwenza.

46
00:04:19,660 --> 00:04:26,018
Ngakho-ke kushiwo kaningi: akukho
ukuphathwa ngemithi ngokuphoqelelwa, akukho

47
00:04:26,018 --> 00:04:30,214
ukwelashwa okuwuphikisana nokuthanda komuntu!

48
00:04:30,214 --> 00:04:37,254
Futhi lokho sekukhawulelwe kakhulu okokuqala
manje ngesikhathi sobhubhane we-coronavirus.

49
00:04:37,254 --> 00:04:41,347
Kwathi-ke abezepolitiki
ngokungaphelele baqaphela: singakwenza lokhu.

50
00:04:41,347 --> 00:04:46,191
Futhi inkantolo, okufanele ngempela ibe khona ukuhlinzeka
ngezinyathelo zokulungisa, ayikakwenzi lokhu kulungisa.

51
00:04:46,191 --> 00:04:48,386
Lena isipiliyoni sethu kuze kube manje.

52
00:04:48,386 --> 00:04:55,064
Futhi yilona ngqo ingozi, njengoba usho, esisekhona kusukela
ngaleso sikhathi esinobuhlungu, futhi ingenye

53
00:04:55,064 --> 00:05:02,252
yezizathu zokuba khona kwe-ZAAVV, ukuze sikwazi ukungenelela
kulesi sikhathi ngqo futhi siphakamise iminwe sithi:

54
00:05:02,252 --> 00:05:06,119
Linda umzuzwana, empeleni sinomthetho oyisisekelo.

55
00:05:06,119 --> 00:05:14,443
Futhi selokhu kwamiswa lo mhlangano wemigomo yokuziphatha
kwezokwelapha – empeleni usuxoxwa kusukela ngeminyaka yama-1990 –

56
00:05:14,443 --> 00:05:23,676
kube sekukhona umkhuba wokucacisa nokusungula ngokusobala ukuthi
akekho ongathola ukwelashwa ngokuphikisana nokufuna kwakhe.

57
00:05:23,676 --> 00:05:33,628
Kodwa ngokusobala lo mbono wamalungelo abantu uphikisana
nezintshisekelo zemboni yezemithi futhi cishe uphikisana

58
00:05:33,628 --> 00:05:38,478
nemboni enkulu yomhlaba wonke ezuza imali eningi kuyo.

59
00:05:38,478 --> 00:05:40,847
Yebo, yilokho esakubona ngesikhathi sobhubhane we-coronavirus.

60
00:05:40,847 --> 00:05:43,777
Lokho kwakusivele kunjalo ngaphambi kobhubhane lwe-coronavirus.

61
00:05:43,777 --> 00:05:45,686
Lokhu kusekhona manje, ngisho
nangemva kobhubhane lwe-coronavirus.

62
00:05:45,686 --> 00:05:52,379
Ngakho-ke kumayelana nemali eningi, ngamandla
amaningi, ithonya, izindawo zokuthakazelela nokunye okunjalo.

63
00:05:52,379 --> 00:05:54,777
Futhi usanda ukusho i-STIKO .

64
00:05:54,777 --> 00:06:00,980
STIKO, ngempela, iyithuluzi elilodwa ngqo
lokusebenzisa le mibono. Lokho akufanele kukhohlwe.

65
00:06:00,980 --> 00:06:05,135
Ngakho-ke, STIKO – uma ubheka ngokucophelela
ukuthi i-STIKO isebenza kanjani ngempela...

66
00:06:05,135 --> 00:06:11,846
Ngakho-ke i-STIKO iyikhomishini,
ngikholelwa ukuthi iqukethe amalungu ayi-18.

67
00:06:11,846 --> 00:06:16,596
Futhi kule STIKO, iKomidi Elimi
LokuGoma, eyakha ama-subkomidi abizwa kanjalo.

68
00:06:16,596 --> 00:06:21,283
Ngakho-ke lokho kusho ukuthi kunekomidi
ye-coronavirus – noma ngempela amaqembu asebenzayo.

69
00:06:21,283 --> 00:06:27,312
Kunqembu elisebenzayo elibhekelele izithombe
zokwelapha ezahlukene kanye nezinyathelo abazibuyekeza ukuze

70
00:06:27,312 --> 00:06:31,002
banqume ukuthi kufanele yini senze isiphakamiso sokugoma.

71
00:06:31,002 --> 00:06:37,416
Kukhona-ke imihlahlandlela ecacile. Ngakho-ke, ngokomqondo,
uma ubheka ngokucophelela, konke kulawulwa kahle ngumthetho.

72
00:06:37,416 --> 00:06:40,860
Ngoba i-STIKO kumele ukuthi yenze isiphakamiso ngaleso sikhathi.

73
00:06:40,860 --> 00:06:49,369
Bathola izilinganiso zocwaningo
olukhona kulezi zithombe zokwelapha ezithile.

74
00:06:49,369 --> 00:06:55,080
Lezi zifundo zihlelwa ngokwezikalo zobufakazi .

75
00:06:55,080 --> 00:07:00,682
Ngakho-ke, ngokuyisisekelo, siyazi ukuthi lolu ucwaningo
oluqukethe abahlanganyeli abaningi futhi olwaluyi-double-blind .

76
00:07:00,682 --> 00:07:09,973
Ngakho-ke, ubufakazi obuvela ocwaningweni olunjalo buhlelwa
ngokwezindinganiso zesayensi, bese amalungu e-STIKO, noma-ke labo

77
00:07:09,973 --> 00:07:16,588
abasekhomitini abenza isiphakamiso ku-STIKO,
bathola ukubuka konke kwesayensi kwesithombe

78
00:07:16,588 --> 00:07:20,682
sokwelashwa okukhulunywa ngakho kanye nesimo samanje.

79
00:07:20,682 --> 00:07:28,274
Ngakho-ke yini ngempela esiyaziyo ngalesi sifo, yini esiyaziyo
ngezimpawu zalo, yini esiyaziyo ngenqubo yaso yokuthuthuka, yini

80
00:07:28,274 --> 00:07:35,626
esiyaziyo ngobunzima balo, yini esiyaziyo ngezidakamizwa, kulokhu
imijovo yokugoma, yokulwa nalesi sifo, le mijovo isebenza

81
00:07:35,626 --> 00:07:39,518
kangakanani, imiphumela yayo engemihle iyini, nokunye okunjalo.

82
00:07:39,518 --> 00:07:44,900
Futhi ngokususelwa kule bufakazi, i-STIKO kufanele
ukuthi noma yini enze isiphakamiso noma ingakwenzi.

83
00:07:44,900 --> 00:07:45,674
Yebo.

84
00:07:45,674 --> 00:07:53,537
Inkinga, nokho, wukuthi kuvame ukungabikho izifundo eziphikisa
ngempela ngakolunye uhlangothi noma kolunye ngokombono wesayensi.

85
00:07:53,537 --> 00:07:56,531
Yiyo inkinga enkulu. Futhi manje kuza iqhinga...

86
00:07:56,531 --> 00:07:58,109
Umbuzo nje osheshayo:

87
00:07:58,109 --> 00:08:04,743
Ingabe lokho kusho ukuthi, ngaphansi kwezimo ezithile,
izici ezifana nokubulawa ngobuthi kungenzeka ukuthi

88
00:08:04,743 --> 00:08:09,071
azizange zicatshangelwe nhlobo kule nqubo yokulinganisa?

89
00:08:09,071 --> 00:08:18,998
Okokuqala – ngizofika kulokho ngokushesha –
okokuqala, umbuzo uwukuthi, ngempela lezi zifundo zithi ini?

90
00:08:18,998 --> 00:08:21,873
Kodwa ubufakazi obuhlinzekwa yilezi zifundo buqinile kangakanani?

91
00:08:21,873 --> 00:08:28,404
Yebo, ngakho-ke okokuqala, umbuzo ithi: ubufakazi buwuphezulu
kakhulu, phezulu, ophakathi, ophansi noma ophansi kakhulu?

92
00:08:28,404 --> 00:08:32,388
Ezikhathini eziningi, asinazo
izifundo ezidlula ubufakazi obulinganiselwe.

93
00:08:32,388 --> 00:08:39,459
Ngakho-ke, kungaba njalo futhi, isibonelo, ukuthi
izifundo zithi: lezi zimpawu esizibhekisela kulesi

94
00:08:39,459 --> 00:08:43,000
sifo nazo zingase zabe sezibangelwa ezinye izici.

95
00:08:43,000 --> 00:08:48,037
Ngakho-ke, ngikholwa ukuthi yilokho
okukhuluma ngakho kule phepha okukhuluma ngakho...

96
00:08:48,037 --> 00:08:55,271
Ngakho-ke kungenzeka ngokuphelele ukuthi sibize into
ethile ngokuthi yi-polio, kodwa empeleni ayiyona nhlobo.

97
00:08:55,271 --> 00:09:02,531
Noma, uma sibuyela esikhathini se-coronavirus, lapho esibiza
khona into ethile ngokuthi i-Covid – i-Covid yisifo, isifo

98
00:09:02,531 --> 00:09:09,913
se-coronavirus – esibiza into ethile ngokuthi i-Covid engelona
i-Covid nhlobo, kodwa inezimpawu kuphela, njengokuvuvukala

99
00:09:09,913 --> 00:09:15,282
komqala, ukukhwehlela, ukukhathala noma yini
enye enezimbangela ezehlukile ngokuphelele,

100
00:09:15,282 --> 00:09:18,841
kodwa esisayibiza ngokuthi i-Covid. Asikwazi lokho.

101
00:09:18,841 --> 00:09:20,816
Njengesifo esisabalalayo.

102
00:09:20,816 --> 00:09:24,091
Ngempela, ngalesi sifo, i-Covid.

103
00:09:24,091 --> 00:09:29,834
Futhi izinyathelo zezokwelapha
ezinconyiwe yi-STIKO zihloselwe ukulwa nale sifo.

104
00:09:29,834 --> 00:09:39,435
Kodwa kungase kungabi njalo, ngoba izifundo esinazo, ikakhulukazi
nge-Covid, siyazi ukuthi azikho izifundo eziphelele nge-Covid.

105
00:09:39,435 --> 00:09:44,654
Akukhulunywa ngesifo uqobo, futhi
akukhulunywa ngobufakazi obusekela izinyathelo.

106
00:09:44,654 --> 00:09:50,568
Kufana nokuthi zonke izifundo esinazo
zisezingeni eliphansi noma ngisho neliphansi kakhulu.

107
00:09:50,568 --> 00:09:57,521
Sinocwaningo olulodwa oluphakathi,
olusekelwe kulo isincomo se-STIKO, olubhekana

108
00:09:57,521 --> 00:10:01,966
nokusebenza kahle. Futhi lokho akwanele nhlobo.

109
00:10:01,966 --> 00:10:07,207
Futhi ngokuvamile, i-STIKO ithi lezi
yizinqubo zokusebenza ezijwayelekile, yebo.

110
00:10:07,207 --> 00:10:12,953
Zimiswe, ziyizinqubo zomhlaba wonke noma
izindinganiso zomhlaba wonke ezigcinwa lapho

111
00:10:12,953 --> 00:10:17,771
kuhlukaniswa izifo nokusebenza kahle kwemithi.

112
00:10:17,771 --> 00:10:21,193
Kufanele zihlale
zingokulinganiselayo okungenani. Kodwa asinalo nhlobo.

113
00:10:21,193 --> 00:10:29,263
Futhi kungaba kanjalo nge-polio, angazi ngokuqinisekile,
kodwa kuzodingeka ubheke izifundo ezitholakala ku-STIKO.

114
00:10:29,263 --> 00:10:34,998
Futhi kungenzeka singabi nazifundo
nhlobo ezidlulela ngaphezu kokulinganiselayo.

115
00:10:34,998 --> 00:10:44,265
Futhi-ke – nansi iqhinga – uma singenayo isimo sezokwelapha,
i-STIKO ayenzi izinqumo kuphela ngokusekelwe ezizathu

116
00:10:44,265 --> 00:10:49,466
zezokwelapha nezesayensi, kodwa kuba khona iBhodi Lokunquma.

117
00:10:49,466 --> 00:10:54,802
Futhi le Bhodi Lokunquma ngokuvamile ithi:
Singayiletha kahle kangakanani emakethe?

118
00:10:54,802 --> 00:10:58,623
Kuzokwamukeleka kangakanani kubantu?
Ngabe kuzoba nokumelana odokotela?

119
00:10:58,623 --> 00:11:02,115
Ngabe kuzoba nokumelana ezitolo zemithi? Futhi njalo njalo.

120
00:11:02,115 --> 00:11:04,021
Lezi zimithi nezinto ezifana nazo zishibhile kangakanani?

121
00:11:04,021 --> 00:11:10,146
Futhi-ke ngokuzumayo isinqumo sesayensi siba
isinqumo sezepolitiki. Ngakho-ke. Futhi yilapho...

122
00:11:10,146 --> 00:11:12,440
Futhi isinqumo sokuhweba.

123
00:11:12,440 --> 00:11:14,320
Yebo, isinqumo sokuhweba besihlale sikhona kusukela ekuqaleni.

124
00:11:14,320 --> 00:11:17,857
Kuyisinqumo sezepolitiki nje kuphela,
esivame ukwenziwa ngezizathu zokuhweba.

125
00:11:17,857 --> 00:11:21,341
Bese-ke, impela, sinabo abalobi
abeluleka abezepolitiki ngokufanele.

126
00:11:21,341 --> 00:11:24,294
Kukhona futhi abalobi abeluleka i-RKI nokunye.

127
00:11:24,294 --> 00:11:32,449
Futhi ngokuzumayo okuthile kuba yisiphakamiso se-STIKO,
ngaphandle kokwaziswa kwethu ukuthi ubufakazi bezokwelapha

128
00:11:32,449 --> 00:11:38,458
obudingekayo ngempela abukho nhlobo, kodwa
ukungabikho kwalobu bufakazi sekunganakwa

129
00:11:38,458 --> 00:11:41,880
nje ngenhloso yokwenza isinqumo sezepolitiki.

130
00:11:41,880 --> 00:11:49,963
Lesi yisimo esinakho ngempela, futhi wonke umuntu oneziphakamiso
ze-STIKO kumele azi ukuthi iziphakamiso ze-STIKO azisho:

131
00:11:49,963 --> 00:11:57,435
Sinezifakazelo zesayensi lapha ezithi lesi sifo sesicwaningwe
kahle, ukusebenza kahle kwemithi sekucwaningwe kahle,

132
00:11:57,435 --> 00:12:04,784
kanye nobungozi bemithi nemiphumela engemihle
sekucwaningwe kahle, kodwa kungase kube ukuthi asinalo nhlobo.

133
00:12:04,784 --> 00:12:08,306
Kuyisinqumo sezepolitiki nje esithi
sizoyiletha emakethe noma kunjalo.

134
00:12:08,306 --> 00:12:12,410
Futhi ngenxa yesincomo kanye nesincomo se-STIKO,
ngokwemvelo sinesimo lapho umuthi uthengiswa

135
00:12:12,410 --> 00:12:14,807
kangcono kunalokho ongawuthengisa ngaphandle kwaso.

136
00:12:14,807 --> 00:12:19,607
Lokho kubi kakhulu. Akusase mayelana nenhlalakahle
yabantu; akusase kuyinjongo, kodwa kunalokho

137
00:12:19,607 --> 00:12:23,534
izintshisekelo ezahlukile ngokuphelele zishesha ukuba yinjongo.

138
00:12:23,534 --> 00:12:29,651
Mnu Ludwig, angifuni nje ukunamathela
endabeni ye-polio, kodwa ngifuna ukusondeza kancane.

139
00:12:29,651 --> 00:12:40,221
Isibonelo, udokotela, uDkt. Stefan
Lanker, ugxile futhi kwengqondo.

140
00:12:40,221 --> 00:12:48,573
Ukwazi kwengqondo komuntu kubalulekile hhayi kuphela ekuqondeni
komuntu siqu, kodwa futhi ezimpawini ezivezwa emzimbeni.

141
00:12:48,573 --> 00:12:57,107
Olunye ucwaningo lwango-1984, olugcizelela kokubili ingqondo
nokudla okunempilo, lubonisa ukuthi ukudla okunempilo ngempela

142
00:12:57,107 --> 00:13:01,471
kunomthelela – kuhlanganise nezimpawu umzimba ongazithola.

143
00:13:01,471 --> 00:13:08,323
Futhi lapho, isibonelo, kuchazwa futhi ukuthi izinto
eziyingozi, izinto eziyingozi zemvelo, zingathinta ingqondo.

144
00:13:08,323 --> 00:13:16,424
Ngokuzumayo ngidangele noma ngikhathazekile noma
okuthile okunye, okungathi ngokuvamile kuthinta umzimba.

145
00:13:16,424 --> 00:13:28,799
Ngakho-ke kunezici eziningi ekugcineni ezithonya noma
ezinquma izimpawu umzimba ezizivelisayo, ake ngikubeke kanjalo.

146
00:13:28,799 --> 00:13:37,036
Ngakho-ke akusoloko kulula njengoba abantu besho,
ukuthi nge-Covid-19, isibonelo, yivayirasi ebangela

147
00:13:37,036 --> 00:13:41,377
lesi sifo, kodwa kungaba nezinye izinto eziningi.

148
00:13:41,377 --> 00:13:48,904
UProfesa Bhakdi uphinde athi, isibonelo, esimweni sesifo
sesibindi esifana ne-hepatitis, kuvame ukuba imishanguzo,

149
00:13:48,904 --> 00:13:55,836
mhlawumbe ngisho nokusetshenziswa kabi kwemishanguzo, ukuphuza
utshwala, zonke lezo zinto zidlala indima,

150
00:13:55,836 --> 00:14:02,612
hhayi nje igciwane lesibindi elenza isibindi
sibe sesigulayo. Futhi yilokho okwenza ngizibale.

151
00:14:02,612 --> 00:14:07,627
Iqiniso liwukuthi manje sesinayo
inkontileka entsha ye-WHO yobhubhane.

152
00:14:07,627 --> 00:14:12,729
Kukhona-ke Imithetho Yezempilo
Yamazwe Ngamazwe – nayo eqalwe yi-WHO.

153
00:14:12,729 --> 00:14:20,840
Ngokomqondo, sekuphakanyisiwe kithi ngokuziphatha: Bantu
abathandekayo, singena enkathini yezifo ezihlaselayo ezingapheli,

154
00:14:20,840 --> 00:14:24,901
akukho indlela yokuzigwema. Konke kuxhumene emhlabeni wonke.

155
00:14:24,901 --> 00:14:28,502
Futhi uma kwenzeka icala e-Afrika – noma yini
engaba yikho – khona-ke kumele siqale ukugoma

156
00:14:28,502 --> 00:14:31,068
lapha, njengendlela yokuvimbela nokunye okunjalo.

157
00:14:31,068 --> 00:14:42,319
Kodwa uma zonke lezi zixhumanisi, ezimele izimpawu zomzimba
kuphela, zisazinzima kangaka futhi zingachazeki, thina

158
00:14:42,319 --> 00:14:51,184
njengabantu bomphakathi, ngaphansi kwalokho engingakubiza
ngokuthi i-ZAAVV, eyavela ngesikhathi

159
00:14:51,184 --> 00:15:00,665
sokwesatshiswa ngesifo se-coronavirus, kumele
ngempela sizibuze: singavimbela kanjani lezi zono?

160
00:15:00,665 --> 00:15:05,461
Kuyicala lokuphatha kabi abantu ukuthi siphinde sabhekana
nemikhawulo, ukuthi siphuziswe imishanguzo

161
00:15:05,461 --> 00:15:10,994
ngenkani, nokuthi singangeniswa ezibhedlela ngenkani,
njengoba kwenzeke ngobuningi e-Italy nakwamanye amazwe.

162
00:15:10,994 --> 00:15:16,156
Uhlolwe ngandlela thile – unegciwane
le-Covid-19, futhi manje kumele uye esibhedlela.

163
00:15:16,156 --> 00:15:20,348
Kufanele nihlukaniswe njalo njalo. Bese
niphathwa ngamaphilisi ngenkani, niphefumulelwa

164
00:15:20,348 --> 00:15:22,939
ngenkani, abantu bashonile njengezinambuzane.

165
00:15:22,939 --> 00:15:26,408
Konke lokhu yizono ezinzima kakhulu ngempela.

166
00:15:26,408 --> 00:15:33,111
Futhi lapho okuthile okufana nalokhu
sekuseduze nje, i-WHO isivele isikushilo cishe:

167
00:15:33,111 --> 00:15:38,650
Manje sesingena enkathini yezifo
ezibhubhanayo. Kumele sizilungiselele lokhu.

168
00:15:38,650 --> 00:15:43,184
Abantu bangazivikela kanjani kulokhu? Bangakwenza ini?

169
00:15:43,184 --> 00:15:48,134
Okokuqala, njengabantu besizwe, singabantu abakhululekile.

170
00:15:48,134 --> 00:15:52,697
Singabantu abakhululekile, singazinakekela kuqala.

171
00:15:52,697 --> 00:16:00,423
Futhi ngikholelwa ukuthi i-WHO kanye nendaba
yalesi sifo esihlangene esikhona manje,

172
00:16:00,423 --> 00:16:05,884
impela, kuyithuluzi lokumaketha embonini yezemithi.

173
00:16:05,884 --> 00:16:12,093
Futhi kufanele nje ubheke ukuthi ngubani empeleni
oxhasa i-WHO ngemali nokuthi ngubani etshala imali kuyo...

174
00:16:12,093 --> 00:16:13,017
Ngubani lowo-ke?

175
00:16:13,017 --> 00:16:17,939
Yebo, phakathi kwabanye, iBill & Melinda Gates
Foundation ikhokha izimali ezinkulu kakhulu.

176
00:16:17,939 --> 00:16:25,040
Ngakho-ke, lapho amazwe amaningi esekhupha
uxhaso lwe-WHO, izoxhaswa kakhulu ngabazimele.

177
00:16:25,040 --> 00:16:36,127
Lokhu kusho ukuthi izinkampani ezizimele, imboni yezidakamizwa,
Izinkampani zemithi kanye nezinhlangano zabo ezimele zithakasile

178
00:16:36,127 --> 00:16:46,937
ngokwemvelo ekuqinisekiseni ukuthi izinhlangano ezifana ne-WHO,
i-STIKO, i-European Medicines Agency, i-American Medicines Agency

179
00:16:46,937 --> 00:16:54,982
nokunye njalo zigxila njalo ezincomweni nasezimvo zazo
ezixazululweni zemithi – futhi zingagxili

180
00:16:54,982 --> 00:17:03,845
kakhulu kulokho okushiwo ngakho manje, okungukuthi
izixazululo zokudla kanye nezixazululo zengqondo.

181
00:17:03,845 --> 00:17:06,281
Lena ngempela impi yamasiko eyenzeka eMelika.

182
00:17:06,281 --> 00:17:15,337
Ngaphezu kwalokho, sinommeli lapho, uRobert Kennedy Junior,
ongungqongqoshe wezempilo e-United States futhi umsunguli

183
00:17:15,337 --> 00:17:25,328
womkhankaso we-MAHA, i-Make America Healthy Again, owaba nendima
enkulu ekukhethweni kukaDonald Trump njengomongameli ekuqaleni.

184
00:17:25,328 --> 00:17:31,925
Ngoba lo mkhankaso we-MAHA ozungezile uRobert Kennedy empeleni
uvela kubandakanyekayo beDemocratic, okungukuthi iDemocratic

185
00:17:31,925 --> 00:17:37,664
Party, futhi kwakuyizifundazwe eziguquguqukayo lapho
waqinisekisa khona ukuthi amavoti afanele aye kuTrump,

186
00:17:37,664 --> 00:17:40,673
ukuze uTrump anqobe kulezi zifundazwe eziguquguqukayo.

187
00:17:40,673 --> 00:17:41,946
Waphumelela njengeRiphabhulikhi.

188
00:17:41,946 --> 00:17:43,532
Lapho amaRepublican ewinile, ngqo.

189
00:17:43,532 --> 00:17:48,876
Futhi ngiyazi abantu abaningi abavela kuleli phiko
le-MAHA, leli phiko elithi Make America Healthy

190
00:17:48,876 --> 00:17:51,663
Again. Yilokho ngempela konke okukhulunywa ngakho.

191
00:17:51,663 --> 00:17:57,903
Bathi sihlale sibheka kuphela lapho
izimpawu sezivele zikhona, lapho isifo

192
00:17:57,903 --> 00:18:02,060
sesiqhamuke, ngakho-ke singasiphatha kanjani ngemithi?

193
00:18:02,060 --> 00:18:07,100
Kuyabonakala. Uma bengimeleli
wezidakamizwa, nami bengizoba nombono ofanayo.

194
00:18:07,100 --> 00:18:11,186
Umbono wami ngeke ube: Ingabe sinabantu abaphilile?

195
00:18:11,186 --> 00:18:17,952
Esikhundleni salokho, umbono wami ungaba: Ngingabagcina kanjani
abantu begula kangaka ukuze ekugcineni senze imali ngalokho?

196
00:18:17,952 --> 00:18:21,199
Ngoba imboni yezemithi ayenzi imali kubantu abaphilile.

197
00:18:21,199 --> 00:18:27,296
Ngakho-ke akukhona ngokuthola ukunakekelwa kwezempilo okuhle
kakhulu okungenzeka, njengoba iSivumelwano

198
00:18:27,296 --> 00:18:34,710
Sezenhlalo Samazwe Ngamazwe sithi, kodwa ngokwenza inzuzo
enkulu ngangokunokwenzeka ekunakekelweni kwezempilo.

199
00:18:34,710 --> 00:18:39,890
Futhi manje abantu cishe bazophinde bathi uLudwig, okusho
lokhu engxoxweni, ungumuntu okholelwa emibonweni yobuqili.

200
00:18:39,890 --> 00:18:43,775
Kodwa yilokho okwenza umhlaba wethu usebenze.
Siphila emhlabeni wobukapitalisti, futhi kulo mhlaba

201
00:18:43,775 --> 00:18:45,763
wobukapitalisti, konke kugxile ekutholeni inzuzo.

202
00:18:45,763 --> 00:18:46,210
Yebo.

203
00:18:46,210 --> 00:18:50,668
Lokho kusho ukuthi uma ungowemboni yezemithi, uzocabanga:

204
00:18:50,668 --> 00:18:57,796
Singazimaketha kanjani imikhiqizo yethu
kubesilisa nabesifazane ngendlela esizozuzisa ngayo?

205
00:18:57,796 --> 00:19:04,314
Lapho kwakufika isikhathi sokwethula ukuvinjelwa kokubhema,
imboni yetabaku ngokushesha yasungula izikhungo ezizinikele

206
00:19:04,314 --> 00:19:08,491
ekuqinisekiseni ukuthi uthuthu lwetabaku aluyingozi kangako.

207
00:19:08,491 --> 00:19:13,116
Futhi, impela, wasungula izikhungo
ezazicwaninga umdlavuza wemiphunga nokunye okunjalo.

208
00:19:13,116 --> 00:19:16,164
Lokho kucacile ngokuphelele. Okwamanje,
lesi sinyathelo esijwayelekile

209
00:19:16,164 --> 00:19:18,435
ngokuphelele futhi esinengqondo esithathwa yimboni.

210
00:19:18,435 --> 00:19:27,134
Futhi lokho kusho ukuthi imboni yezemithi inentshisekelo
yokulawula i-WHO, futhi imboni yezemithi ayinayo intshisekelo

211
00:19:27,134 --> 00:19:35,317
yokuvimbela izifo ezibhubhanayo, kodwa inentshisekelo yokuthi
izifo ezibhubhanayo zenzeke ukuze ikwazi ukuletha

212
00:19:35,317 --> 00:19:43,780
imithi efanele, esivele iphatente futhi eyakhiwe
kusengaphambili – noma, eyilungiselele ukukhiqizwa – emakethe.

213
00:19:43,780 --> 00:19:46,945
Sakubona lokhu nge-swine flu, futhi
manje siyakubona nge-coronavirus.

214
00:19:46,945 --> 00:19:48,835
Futhi, njengoba ngishilo, ungabona lo mkhankaso ophikisayo.

215
00:19:48,835 --> 00:19:50,460
Wawufuna ukwazi ukuthi yini engakwenziwa ngalokhu.

216
00:19:50,460 --> 00:19:56,835
Ngakho-ke eMelika manje sekukhona lo mkhankaso ophambene, Make
America Healthy Again. Banazo ngqo izindawo ezimbili zokuqala.

217
00:19:56,835 --> 00:20:02,581
Inqophamlando yokuqala ithi uKennedy empeleni uthi nakuba
thina eMelika siyizwe elicebile kakhulu elithuthukile

218
00:20:02,581 --> 00:20:06,153
embonini emhlabeni, sinokulindela impilo okuphansi kunabo bonke.

219
00:20:06,153 --> 00:20:08,171
Kungani kunjalo? Lokho akulungile.

220
00:20:08,171 --> 00:20:11,360
Siyizwe elicebile futhi sinokulindelo okuphansi kwempilo.

221
00:20:11,360 --> 00:20:14,343
Bese abheka athi: Uhlelo lokudla oluncane e-USA lunjani?

222
00:20:14,343 --> 00:20:18,740
Futhi-ke, vele, ubona ukudla okusheshayo okuningi, ukudla
okungaphilile okuningi, ukudla okusheshayo okuningi,

223
00:20:18,740 --> 00:20:23,262
kanye nokudla okwenziwe ngobuchwepheshe okuningi
okwamanje okuthuthukiswa khona, nokunye okuningi. Futhi uthi...

224
00:20:23,262 --> 00:20:24,326
Ubuthi bemvelo...

225
00:20:24,326 --> 00:20:28,167
Izibulala-zinambuzane zemvelo, izinto
eziningi, imithi eminingi, lapho kuqala khona.

226
00:20:28,167 --> 00:20:30,750
Ikakhulukazi le nkinga yama-opioid e-USA nokunye.

227
00:20:30,750 --> 00:20:37,633
Ngakho-ke e-USA, inani elimangalisayo lemithi... – amanzi okusela
awacwengi ngoba aqukethe izinsalela zemithi nokunye okunjalo.

228
00:20:37,633 --> 00:20:40,390
Ngakho-ke kusho ukuthi uqala ngqo kuleli phuzu futhi uthi:

229
00:20:40,390 --> 00:20:46,094
Sidinga ukuthuthukisa ukudla okunempilo; sidinga
ukuqinisekisa ukuthi abantu badla ukudla okunempilo.

230
00:20:46,094 --> 00:20:52,555
Futhi kumele siqinisekise ukuthi izinto eziyingozi
emvelweni ziyancishiswa. Lena yindlela eqondile.

231
00:20:52,555 --> 00:20:58,100
Futhi-ke sizobona: Ingabe lokho okushiwo imboni yezemithi
kuyiqiniso ngempela – yilowo-ke isinyathelo esilandelayo...

232
00:20:58,100 --> 00:21:01,412
Washintsha ngokuphelele ikhomishini yokugoma eyayimi khona wathi:

233
00:21:01,412 --> 00:21:06,797
Umsebenzi wakho manje wukuhlola ngempela ukuthi
zonke izincomo ezikhona ziyadingeka noma cha.

234
00:21:06,797 --> 00:21:10,140
Manje bheka izifundo eziphathelene nobufakazi.

235
00:21:10,140 --> 00:21:14,193
Kube nokugqugquzela okukhulu emhlabeni wonke,
ikakhulukazi lapha eJalimane, ngoba kuyacaca...

236
00:21:14,193 --> 00:21:18,182
Yebo, ngingakutshela ukuthi sesiyihlolile le
nkinga maqondana ne-coronavirus, kodwa

237
00:21:18,182 --> 00:21:20,991
akukho zifundo eziphelele mayelana ne-coronavirus!

238
00:21:20,991 --> 00:21:25,391
Noma kunjalo, sineluleko. Yebo, sineluleko
lokugonywa ngaphandle kobufakazi obucacile

239
00:21:25,391 --> 00:21:27,078
ocwaningweni. Futhi lokho ngokuqinisekile...

240
00:21:27,078 --> 00:21:30,226
Futhi lokho kuhlanganisa zonke
imiphumela emibi enzima kanye nokufa okuningi.

241
00:21:30,226 --> 00:21:32,720
Impela! Futhi ngiyaziqiniseka ukuthi
kuzoba kanjalo nakwezinye izitozo.

242
00:21:32,720 --> 00:21:36,445
Manje uRobert Kennedy usehlola lokhu.
Futhi ngokuzumayo kuba nokukhala okukhulu.

243
00:21:36,445 --> 00:21:39,375
Kungani? Ubani obangela lesi sikhalo futhi ubani ohlela sona?

244
00:21:39,375 --> 00:21:46,633
Impela, imidiya nayo ithola inzuzo enkulu kakhulu kule mali
exhaswa yimboni yezemithi, ekukhangiseni, nasemalini efakwa kuyo.

245
00:21:46,633 --> 00:21:51,160
UBill Gates, nansi sesibuyele kuBill Gates futhi,
wakhokha izigidi eziningana kuDer Spiegel, isibonelo.

246
00:21:51,160 --> 00:21:58,580
Lokhu kusho ukuthi iDer Spiegel namaphephandaba, anemali encane
kakhulu, nawo athembele kakhulu ekusekelweni embonini yezemithi.

247
00:21:58,580 --> 00:22:02,420
Ngakho-ke, ngokwemvelo, nabo babika
lezi zindaba. Futhi yilokho okubalulekile.

248
00:22:02,420 --> 00:22:10,406
Ngakho-ke, okokuqala, ohlelweni lwethu lwezombusazwe
olukhona, kumele sizibuze: ngubani abantu abaphikisana nalo?

249
00:22:10,406 --> 00:22:15,556
Manje sekukhona inyakazo yokuphikisa enamandla
futhi enkulu evela eMelika, futhi basungule

250
00:22:15,556 --> 00:22:18,945
i-MAHA, lolu hlelo lokwenza iMelika iphile kahle futhi.

251
00:22:18,945 --> 00:22:21,053
Akukho sizathu sokungaphindi okufanayo eJalimane.

252
00:22:21,053 --> 00:22:27,500
Futhi thina kwa-ZAAVV silungele
ngokuphelele ukusekela ngqo lezi zinto njengombutho.

253
00:22:27,500 --> 00:22:29,600
Sesivele sisebenza eduze nomkhankaso we-MAHA.

254
00:22:29,600 --> 00:22:33,047
Siyabazi abantu, sesivele sixhumene, sesivele sahlangana.

255
00:22:33,047 --> 00:22:41,101
Kubalulekile futhi ukugcizelela ukuthi sidinga ubufakazi
obucacile oluvela ocwaningweni, futhi

256
00:22:41,101 --> 00:22:50,027
imishanguzo ikakhulukazi kufanele inikezwe kuphela uma
sinocwaningo olusekelwe ubufakazi obuphakeme.

257
00:22:50,027 --> 00:22:53,695
Okulingene kusamukelekile, kodwa okuphezulu kakhulu.

258
00:22:53,695 --> 00:22:57,672
Kwathi-ke kwashintsha okuthile –
imithi eminingi yayingasavunyelwa.

259
00:22:57,672 --> 00:22:59,656
Futhi-ke, vele, abantu kumele bazivikele.

260
00:22:59,656 --> 00:23:05,031
Ngakho-ke, iphuzu lokuqala, lokho okushilo, wonke
umuntu kumele ngokuqala aqaphele indlela adla ngayo.

261
00:23:05,031 --> 00:23:11,617
Lokho kusho ukuthi kufanele ubone ukuthi ungakwazi yini
ukudla okwendawo futhi usekele abalimi bendawo yakho.

262
00:23:11,617 --> 00:23:18,414
Manje sebephumele emigwaqweni ukuze baphikise le nqubomgomo
ephakathi, besho ukuthi abantu kufanele badle ukudla kwesifunda,

263
00:23:18,414 --> 00:23:22,226
badle ukudla okunempilo, futhi banake ibhalansi yabo yokudla.

264
00:23:22,226 --> 00:23:28,760
Okokuqala, lokho kuwudaba lomuntu ngamunye. Futhi-ke, lapho
lezi zinyathelo zikahulumeni zifika, kufanele ulwe ubuyisele.

265
00:23:28,760 --> 00:23:32,765
Kuzofanele siphinde siphume emigwaqweni.
Bese sizothi: Cha, angihambisani nalokho.

266
00:23:32,765 --> 00:23:35,289
Bese uyiphikise ngokufanele.

267
00:23:35,289 --> 00:23:43,617
Hmm. Njengomuntu, nawe wathi: Ngine-amalungelo ami
abantu ngabanye, awaxoxiswanga futhi ngiyawagcizelela!

268
00:23:43,617 --> 00:23:49,418
Futhi angidingi ukuhambisana nalokhu
ukuphathwa ngamaphilisi ngokuphoqelelwa noma yini

269
00:23:49,418 --> 00:23:53,520
engaba khona, noma ngabe ithatha yisiphi isimo.

270
00:23:53,520 --> 00:23:56,264
Yebo, siyabona ukuthi umphumela wenzeka ngokuzenzakalelayo.

271
00:23:56,264 --> 00:24:02,393
Isibonelo, sibona ukuthi leli sidingo sokugoma elihlobene
nezikhungo libangela izinkinga ezinzima

272
00:24:02,393 --> 00:24:08,859
kakhulu emkhakheni wamakhono asebasha, ikakhulukazi
emkhakheni wamakhono asebasha kwezokwelapha.

273
00:24:08,859 --> 00:24:11,166
Yebo, lokho nakho ngempela kuyimpendulo kulo.

274
00:24:11,166 --> 00:24:14,440
Ngakho mhlawumbe akekho ozokhuluma lutho
futhi abantu ngeke baphume emigwaqweni.

275
00:24:14,440 --> 00:24:21,025
Kodwa intsha eminingi ayisekhethi lo msebenzi wezokwelapha ngoba
kuhlale kunale mkhonto kaDamocles elindile phezu kwawo,

276
00:24:21,025 --> 00:24:27,961
lapho abantu bethi manje sekukhona i-pandemic elandelayo,
manje kumele ugonywe ngaleli thumba futhi uthathe lezi zimithi.

277
00:24:27,961 --> 00:24:30,461
Futhi vele nabo abakufuni lokho.
Futhi nabo bayazwela umzimba wabo.

278
00:24:30,461 --> 00:24:31,751
Yebo, impela.

279
00:24:31,751 --> 00:24:35,900
Futhi-ke kumele nje uthi "Cha!"
bese uthi: "Misa, angikwenzi lokho!"

280
00:24:35,900 --> 00:24:39,897
Futhi uma ungabaza, kumele uthi,
"Ngakho-ke ngizoshiya lo msebenzi."

281
00:24:39,897 --> 00:24:41,960
Impela, lokhu futhi kuyisinqumo somuntu ngamunye.

282
00:24:41,960 --> 00:24:45,391
Kodwa ngiyazi ukuthi abantu abaningi benza lokhu
ngisho nasezikhathini zobhubhane we-coronavirus.

283
00:24:45,391 --> 00:24:49,756
Ikakhulukazi labo abashiye umsebenzi
ngokuzazi abangabuyi emuva. Abafuni.

284
00:24:49,756 --> 00:24:56,881
Futhi lokho kusho ukuthi sinomgodi omkhulu kakhulu
emkhakheni wezokwelapha eJalimane, futhi

285
00:24:56,881 --> 00:25:01,839
awukakhulunywa ngisho – igebe elimangalisayo elingagcwaliswa.

286
00:25:01,839 --> 00:25:03,830
Yebo, ukushoda okukhulu kwabasebenzi.

287
00:25:03,830 --> 00:25:05,634
Ngempela.

288
00:25:05,634 --> 00:25:11,264
Kulungile, manje sekukhona futhi le Vetopedia.

289
00:25:11,264 --> 00:25:17,046
Ingabe ubone umonakalo wezitofu zokugoma?
Rekhoda lokhu ku-Vetopedia, i-encyclopaedia

290
00:25:17,046 --> 00:25:21,272
yamahhala yezwi eliphikisayo: www.vetopedia.org

291
00:25:21,272 --> 00:25:28,009
Leli pulatifomu, leli database, lapho ungafaka khona, isibonelo,
ukulimala kwakho okubangelwa umuthi wokugoma

292
00:25:28,009 --> 00:25:33,701
ngesikhathi sobhubhane lwe-coronavirus – noma
olunye ukulimala okubangelwa umuthi wokugoma.

293
00:25:33,701 --> 00:25:37,927
Kodwa ikakhulukazi ngesikhathi sobhubhane we-coronavirus,
kube nezimo eziningi zokulimala okubangelwa umuthi wokugoma,

294
00:25:37,927 --> 00:25:40,208
kuhlanganise nokufa – okuningi kwalokhu kwabe sekungagwema...

295
00:25:40,208 --> 00:25:46,459
Abazalwane bangabhalisa futhi lapho umonakalo wokugoma.

296
00:25:46,459 --> 00:25:55,255
Akuyona yini futhi ithuluzi elibalulekile, ngithi, ngokombono
wezomthetho nangokombono wezobugebengu bokuhlola ubufakazi,

297
00:25:55,255 --> 00:26:00,476
ukuze kube khona indlela yokuthatha isinyathelo lapho futhi?

298
00:26:00,476 --> 00:26:08,554
Izenzo zokuphoqa zazingenalungelo ngaleso sikhathi, futhi asifuni
nhlobo ukubuyela esimweni lapho okuthile kufakwa kithi ngokuqinile

299
00:26:08,554 --> 00:26:12,842
ezifuzweni zesifo ezizayo – nemiphumela emibi kangaka.

300
00:26:12,842 --> 00:26:16,678
Awuvumelani na ukuthi lokhu nakho
kuyithuluzi elibalulekile kubameli?

301
00:26:16,678 --> 00:26:21,701
Yebo, lokho nakho yinto esiyifundile kulesi sifo somhlaba wonke.

302
00:26:21,701 --> 00:26:24,225
Empeleni yisikhathi sezinyathelo zokubhekana ne-pandemic.

303
00:26:24,225 --> 00:26:31,147
Futhi lokho esikubona manje – ikakhulukazi
ngabantu abafana noTom Lausen – kumakomidi ophenyo:

304
00:26:31,147 --> 00:26:35,022
Iziphathimandla ezazibhekele
ngempela azizange zenze umsebenzi wazo.

305
00:26:35,022 --> 00:26:38,990
I-Paul Ehrlich Institute ayizange
ibhale phansi idatha njengoba bekufanele.

306
00:26:38,990 --> 00:26:41,404
Imilayezo yesixwayiso ayizange ithunyelwe.

307
00:26:41,404 --> 00:26:44,985
Izinkampani zomshwalense wezempilo... – empeleni, wonke umuntu
bekufanele azi, ngoba, masithi, izimpawu

308
00:26:44,985 --> 00:26:48,225
zokuxwayisa zazikhona yonke indawo, izinsimbi
zokuxwayisa bekufanele zisebenze yonke indawo.

309
00:26:48,225 --> 00:26:54,343
Ngisho, ePaul Ehrlich Institute, sifunde ekhomitini yophenyo
eBrandenburg ukuthi iPaul Ehrlich Institute

310
00:26:54,343 --> 00:27:01,148
yayingenaso ngisho isikhala esanele kumaseva ukurekhoda
yonke imibiko eyayifika mayelana nemiphumela engemihle.

311
00:27:01,148 --> 00:27:01,624
Hawu.

312
00:27:01,624 --> 00:27:06,804
Lokho kusho ukuthi isimangalo sokuthi asinazo iziphumo
eziwubungozi eziningi kangaka sisekelwe eqinisweni lokuthi

313
00:27:06,804 --> 00:27:10,501
iziphumo eziwubungozi ezibikiwe azikaze zirekhodwe noma zibhale.

314
00:27:10,501 --> 00:27:15,219
Engingakuboni, anginakho. Futhi uTom
Lausen uphathe lokho kahle kakhulu.

315
00:27:15,219 --> 00:27:20,670
Futhi lokho kusho ukuthi ngisho nalapho,
singasebenzisa kuphela ukulingisa ukuze sifinyelele

316
00:27:20,670 --> 00:27:24,158
ezinombolweni zangempela ezifeziwe ngalokhu kugonywa.

317
00:27:24,158 --> 00:27:30,067
Ngakho-ke, impela kuhle lapho kunezinhlelo
ezizimele ezenza ngqo lezi zinto, ukuze okungenani

318
00:27:30,067 --> 00:27:33,440
kube sobala ukuthi kunezinye izimo eziningi kakhulu.

319
00:27:33,440 --> 00:27:39,064
Ngakho-ke uma igunya likahulumeni, elinezinsiza
ezingapheli cishe ngokuphelele, lingakwazi ukuqonda lokhu,

320
00:27:39,064 --> 00:27:42,148
bese umzamo ozimele ukwenza kanjalo, ngokuzumayo uyabona:

321
00:27:42,148 --> 00:27:46,150
Nkulunkulu wami, sinamaliphi imibiko
empeleni lapha futhi kwenzekeni ngempela?

322
00:27:46,150 --> 00:27:48,767
Khona-ke okungenani ungakubheka kuqala.

323
00:27:48,767 --> 00:27:54,978
Futhi-ke, ngesinye isikhathi, ngisho neziteshi ezihamba
phambili zemithombo yezindaba, ezijwayelekile, ngeke zisakwazi

324
00:27:54,978 --> 00:27:57,931
ukusebenza ngokumelene nakho noma ukufihla okwenzekile.

325
00:27:57,931 --> 00:28:02,837
Lokho futhi kuwumuzwa obaluleke
kakhulu esiwutholile ngalesi sikhathi.

326
00:28:02,837 --> 00:28:06,376
Kumele silethe zonke lezi zinto
zisuke ebumnyameni ziye ekukhanyeni.

327
00:28:06,376 --> 00:28:08,580
Ngakho-ke umbuzo wakho wawuthi, abantu bangenza ini?

328
00:28:08,580 --> 00:28:12,940
Ungakwazi, isibonelo, ukusungula imizamo
enjalo. Ungazibhalisa khona ngokwakho.

329
00:28:12,940 --> 00:28:18,945
Unganikeza imininingwane yakho, kuhlanganise ne-ZAAM ,
ukuze ukhombise ukuthi yize nina, njengabasemagunyeni

330
00:28:18,945 --> 00:28:22,634
abaphethe, ningayirekhodi le mininingwane, thina siyirekhoda.

331
00:28:22,634 --> 00:28:27,673
Futhi ukhuthaza udokotela wakho ukuthi athi: "Lokhu
kuwumonakalo wejabhu futhi ngiyakutshela, kubike

332
00:28:27,673 --> 00:28:30,703
enkampanini yomshwalense wezempilo njengomonakalo wejabhu!"

333
00:28:30,703 --> 00:28:33,572
Ngoba odokotela abaningi abayenzi leyo
nto. Iziguli kumele ziphikelele kuyo.

334
00:28:33,572 --> 00:28:39,095
Udokotela uphoqelekile ukwenza kanjalo.
Uma kungaba umonakalo wejabhu, kumele abike.

335
00:28:39,095 --> 00:28:44,742
Izinto ezifana nalokhu, lapho uphikelela ukubika lokhu
enkampanini yakho yomshwalense wezempilo noma, uma

336
00:28:44,742 --> 00:28:49,540
ungabaza, hamba ku-portal enjengale bese uyibika
khona ukuze sikwazi ukubona ukuthi empeleni kwenzekile.

337
00:28:49,540 --> 00:28:52,392
Futhi ungabona ukuthi imimoya yezombusazwe iyashintsha.

338
00:28:52,392 --> 00:29:00,839
Ngenxa yamandla amaqembu afana ne-AfD noma i-BSW , – empumalanga
yeJalimane, manje sesinokungaphezu kuka-25% kuyo yonke indawo,

339
00:29:00,839 --> 00:29:06,292
ukuze kumiswe izikomidi zokuphenya noma
amakhomishini okuphenya kuyo yonke indawo,

340
00:29:06,292 --> 00:29:10,220
okungenani zisiza ukuveza lezi zindaba emphakathini.

341
00:29:10,220 --> 00:29:12,728
Futhi kumele nje ukhulume futhi uqhubeke nokucindezela.

342
00:29:12,728 --> 00:29:22,744
Yebo, futhi yilokho ngempela engikuzwayo, ukuthi manje
kuyisikhathi esihle, kulesi sikhathi ngemva kwe-coronavirus,

343
00:29:22,744 --> 00:29:29,885
ukucindezela ukubuyekezwa noma ukuhlolwa
okunjalo, nokusebenza ngalokho, ngenhloso

344
00:29:29,885 --> 00:29:35,120
yokuvimbela ezinye izenzo zobugebengu, akunjalo?

345
00:29:35,120 --> 00:29:39,853
Yebo, ngempela. Kuyindaba
yokuvimbela. Kumele sifunde okwenzekile.

346
00:29:39,853 --> 00:29:46,384
Ngingakweluleka kuphela ukuthi ubheke... – imivideo
yeKomishana Yokuphenya eBrandenburg etholakala ku-inthanethi.

347
00:29:46,384 --> 00:29:52,729
EBrandenburg, iphalamende lesifundazwe lisungule
ikhomishini yokuphenya ukuze ihlole isikhathi se-coronavirus.

348
00:29:52,729 --> 00:29:58,173
Ngokungafani nekhomithi yophenyo,
ikhomishana yophenyo ihlale ibheka ikusasa kuphela.

349
00:29:58,173 --> 00:30:00,173
Lokho kusho ukuthi ubheka nje
ukuthi yini engathuthukiswa kangcono.

350
00:30:00,173 --> 00:30:06,391
Kodwa iKomishini Yokuphenya eBrandenburg ikakhulukazi yakhelwe
ngendlela ethile, ngenxa yesimo sezepolitiki lapho,

351
00:30:06,391 --> 00:30:12,580
ukuze kube nochwepheshe abaningi abagxeki, futhi
nochwepheshe abaningi abagxeki nabo banikwe ithuba lokukhuluma.

352
00:30:12,580 --> 00:30:13,406
Kuyathakazelisa.

353
00:30:13,406 --> 00:30:19,087
Kukhona uGerd Antes, isibonelo, kwakukhona uStefan
Homburg, kukhona uTom Lausen. Ngakho-ke baningi.

354
00:30:19,087 --> 00:30:26,208
Isibonelo, umeluleki wesayensi weqembu le-AfD ePhalamende
nguStephan Kohn, owayesebenza lapha eMnyangweni

355
00:30:26,208 --> 00:30:32,471
Wezangaphakathi Kazwelonke, owaphosa ngaphandle lo
mbhalo omangazayo futhi waxoshwa ngenxa yalokho.

356
00:30:32,471 --> 00:30:34,916
Manje usebandakanyekile enqubweni
yokuhlola kabusha eBrandenburg, ngokuthi.

357
00:30:34,916 --> 00:30:41,909
Lokhu kusinika ulwazi oluningi ngalokho
okwenzekile, bese kubheka phambili esikhathini esizayo.

358
00:30:41,909 --> 00:30:48,930
Futhi yilapho ngqo lapho kuqala khona izisekelo,
ekufundiseni abantu, kuqala nje ukuthola:

359
00:30:48,930 --> 00:30:53,760
Kwenzekeni lapho, kwenzeka kanjani, futhi yini iqiniso?

360
00:30:53,760 --> 00:31:00,489
Futhi uWolfgang Wodarg, uDkt. Wolfgang Wodarg, ekuqaleni kwalesi
sikhathi se-coronavirus – okuyindlela engazizwa ngayo ukuthi

361
00:31:00,489 --> 00:31:07,003
kukhona okungahambi kahle lapha – wathi kwenye yamavidiyo akhe
okuqala kakhulu, mhlawumbe ngisho nevidiyo yakhe yokuqala,

362
00:31:07,003 --> 00:31:13,362
ukuthi uma ngempela bekukhona ubhubhane, besizobona abantu
abafile ezitaladini. Khona-ke wonke umuntu wayezokwazi...

363
00:31:13,362 --> 00:31:14,221
…kuyisifo esisabalele emhlabeni wonke.

364
00:31:14,221 --> 00:31:15,700
Kuyisiphambeko somhlaba wonke, abantu bayafa.

365
00:31:15,700 --> 00:31:16,955
Futhi akuyona imivubukulo yephepha.

366
00:31:16,955 --> 00:31:25,215
Impela. Futhi manje, lapho siphuma
emgwaqeni, cishe asitholi muntu ongasitshela:

367
00:31:25,215 --> 00:31:30,024
Hawu, nginokwazana owashona ngenxa
ye-coronavirus. Lokho akwenzeki kaningi.

368
00:31:30,024 --> 00:31:36,764
Ngakho-ke akekho, ngoba sibona ukuthi iminyaka yobudala ephakathi
yalabo abashonile ngenxa ye-coronavirus noma abane-coronavirus

369
00:31:36,764 --> 00:31:40,260
ingu-84 – okungaphezu kokulindela kwethu ukuphila.

370
00:31:40,260 --> 00:31:42,754
Kodwa wonke umuntu uyamazi umuntu
oke walimala ngenxa yemijovo yokugoma.

371
00:31:42,754 --> 00:31:47,485
Wonke umuntu uyamazi umuntu oke wahlupheka ngenxa yokugoma, oke
walimala ngenxa yokugoma – isifo sokuhlaselwa

372
00:31:47,485 --> 00:31:51,527
kwengqondo, ukuhlaselwa yinhliziyo, isifo
senhliziyo, i-myocarditis, ukufa nokunye okunjalo.

373
00:31:51,527 --> 00:31:57,550
Okusho ukuthi, le gciwane langempela
esilibhekene nalo kwakuyimiphumela engemihle yokugoma.

374
00:31:57,550 --> 00:32:02,740
Ngiphinde ngakubona lokhu kubantu
ababengacabangi ngendlela engajwayelekile noma abangahluleli.

375
00:32:02,740 --> 00:32:10,925
Kodwa uma ngikhuluma nabantu namuhla – yebo, ngeke bavame ukuvuma
lokhu obala, kodwa lapho bekhuluma phakathi kwabo, bonke bathi:

376
00:32:10,925 --> 00:32:16,400
Ngiyamazi umuntu, noma mina ngazizwa ngingaphilanga
kusukela ngathola le mjekelo; ngihlala ngigula, ngihlala

377
00:32:16,400 --> 00:32:19,144
nginezinkinga njalo njalo. Futhi yilokho ngqo iphuzu.

378
00:32:19,144 --> 00:32:21,824
Futhi yilapho abantu okumele... –
Ngicabanga ukuthi yileso isifundo esisifundile.

379
00:32:21,824 --> 00:32:26,321
Futhi uma lezi zivalo, ezizosebenziselwa esikhathini esizayo,
zibenza baqonde ngokusobala ukuthi kuneziphumo

380
00:32:26,321 --> 00:32:30,575
eziwohlokayo, khona-ke abantu bazoba nokucubungula
okwengeziwe futhi cishe bazovame ukusho cha bathi:

381
00:32:30,575 --> 00:32:34,288
Angisazukwenza lokho futhi,
angisazukwenza lokho kimi nomzimba wami futhi!

382
00:32:34,288 --> 00:32:42,762
Yebo, ngiyakuqonda. Ukufingqa:
Sekukonke, kuyindaba yokukhulisa ukuqwashisa.

383
00:32:42,762 --> 00:32:48,380
Akukhona ngempilo yethu, kodwa
kuyimodeli yebhizinisi yomkhakha wemithi.

384
00:32:48,380 --> 00:32:51,942
Empeleni kunemboni yobhubhane ngemuva kwalokho.

385
00:32:51,942 --> 00:32:59,913
Izinkampani azinakho ukuthakasela ukuthi sibe nempilo; zenza imali
kuphela kubantu abagulayo, ngokomqondo, uma ngiqonda kahle.

386
00:32:59,913 --> 00:33:02,137
Yebo, impela, siyazi nakho.

387
00:33:02,137 --> 00:33:10,200
Ngakho-ke ngisho nodokotela abavamile,
isikhathi udokotela achitha nesiguli sifushane kakhulu.

388
00:33:10,200 --> 00:33:14,004
Ngicabanga ukuthi empeleni yisilinganiso semizuzwana embalwa.

389
00:33:14,004 --> 00:33:19,420
Bese odokotela bavame ukuthola izinhlelo
zekhompyutha ezivela embonini yezemithi, abazisebenzisa.

390
00:33:19,420 --> 00:33:25,282
Bese imishanguzo ebonakala njalo iyileyo exhaswe
noma exhaswe ngokuhlanganyela ngumkhiqizi wohlelo

391
00:33:25,282 --> 00:33:29,129
lwekhompyutha noma wemishini ekamelweni likadokotela.

392
00:33:29,129 --> 00:33:31,129
Konke kumayelana nemali, vele kumayelana nemali.

393
00:33:31,129 --> 00:33:36,200
Konke okwenzeka emkhakheni wethu
wezokwelapha kugxile kakhulu emalini.

394
00:33:36,200 --> 00:33:39,880
Impela, ngingathi ukunakekelwa
kwezempilo kuyimiphumela ehlangene.

395
00:33:39,880 --> 00:33:44,403
Futhi angiyena umuntu ogxeka imithi evamile noma oyiphikisayo.

396
00:33:44,403 --> 00:33:51,408
Sidinga imithi yendabuko, ikakhulukazi emkhakheni
wokuhlinzwa, futhi ngokwemvelo sinemithi yanamuhla esezingeni

397
00:33:51,408 --> 00:33:55,253
eliphezulu, esekelwe esayensini, futhi esebenza kahle.

398
00:33:55,253 --> 00:34:02,198
Kodwa ezindaweni eziningi noma ezintweni eziningi, isibonelo
kwezokwelapha umdlavuza, zonke lezi zinyathelo

399
00:34:02,198 --> 00:34:09,408
ezithathwa ukulwa nomdlavuza, impela ziyizindleko
ezithwalwa izibhedlela, eziyingxenye yomkhakha wezokwelapha.

400
00:34:09,408 --> 00:34:11,715
Futhi kunenani lemali elingaphezu kwengqondo elibandakanyekile.

401
00:34:11,715 --> 00:34:17,601
Futhi kimi, kunengqondo ngokuphelele ukubuza:
Kungani ngicabanga kuphela ngemithi engiyifaka

402
00:34:17,601 --> 00:34:21,018
emzimbeni wami futhi angicabangi ngalokho engikudlayo?

403
00:34:21,018 --> 00:34:26,582
Ngoba ukudla okunomsoco ngomlomo
kungenye yezinto ezibaluleke kakhulu.

404
00:34:26,582 --> 00:34:32,887
Isibonelo, kuhlala kunengxoxo mayelana
ne-vitamin D, esiya ivamile kakhulu manje.

405
00:34:32,887 --> 00:34:39,687
Lokhu kusho ukuthi sekucaca kakhulu ukuthi i-vitamin D noma
ukwengezwa kwe-vitamin D kubalulekile ekuvimbeleni izifo.

406
00:34:39,687 --> 00:34:47,900
Kodwa i-vitamin D ithengeka kalula ngakho-ke
ayiyona indlela yokwenza ibhizinisi embonini yezemithi.

407
00:34:47,900 --> 00:34:53,114
Futhi yingakho imibono eminingi
abantu abanayo, ngempela, nayo igcinwa.

408
00:34:53,114 --> 00:34:59,739
Impela, imboni yezokwelapha iyimboni yomhlaba
wonke enenani elingu-triliyoni yamaphawundi.

409
00:34:59,739 --> 00:35:02,817
Futhi vele, izimaski ziyanconywa uma ufuna ukuthengisa izimaski.

410
00:35:02,817 --> 00:35:10,153
Futhi, vele, bese usekela izifundo ezithi imaski
ye-FFP2, empeleni imaski yothuli, ivikela kugciwane.

411
00:35:10,153 --> 00:35:17,338
Futhi, vele, awuthathi imithi eshibhile etholakala
emakethe uma ungathola ukuthuthukiswa okubizayo

412
00:35:17,338 --> 00:35:21,817
okuxhaswa nguhulumeni – ngaphandle kwanoma yiluphi uxanduva.

413
00:35:21,817 --> 00:35:24,081
Ekugcineni, thina siyisifundazwe;
siyikhokhela ngemali yethu yentela.

414
00:35:24,081 --> 00:35:25,254
Ngempela.

415
00:35:25,254 --> 00:35:29,043
Kodwa njengoba utshele ekuqaleni,
wonke umuntu unesibopho ngokwakhe.

416
00:35:29,043 --> 00:35:32,832
Futhi njengoba ungibize njengommeli,
angikwazi ngempela ukwenza okuningi njengommeli.

417
00:35:32,832 --> 00:35:38,180
Engingasho nje ukuthi amalungelo abantu empeleni
avimbela ukuphathwa kanje, ukuphathwa ngemithi

418
00:35:38,180 --> 00:35:41,387
ngokuphoqelelwa, ukwelashwa ngokuphoqelelwa nokunye okunjalo.

419
00:35:41,387 --> 00:35:48,059
Kodwa uma izinkantolo zikuvumela nje, njengoba
sesibonile lapha, khona-ke kunzima ngempela.

420
00:35:48,059 --> 00:35:52,981
Kanti-ke ushiywa ukuthi uziphathe ngokwakho. Futhi uma ungabaza,
kumele uthi cha ngokusobala bese uthi, angihambisani nalokho.

421
00:35:52,981 --> 00:36:00,090
Njengoba kubhalwe ku-T-shirt yakho: Inkululeko iqala
ngokuthi cha. Kimina, lokho kusho amalungelo abantu kuqala.

422
00:36:00,090 --> 00:36:09,452
Futhi enye into nje ukunqanda ubugebengu –
ngicabanga ukuthi lokhu kwenzeka ngemfundo,

423
00:36:09,452 --> 00:36:15,450
ngokuzifundisa, ngokuzazisa futhi ngokwazisa abanye.

424
00:36:15,450 --> 00:36:20,098
Kuhle. Ngiyabonga ngale ngxoxo. Kube nokukhanyisa kakhulu.

425
00:36:20,098 --> 00:36:24,434
Ngamanye amazwi, akudingeki ukhathazeke kangaka ngalokhu.

426
00:36:24,434 --> 00:36:38,801
I-Corona isixwayisile, isivuse. Futhi
asidingi ukuzithoba kulo lonke lomlilo we-pandemic.

427
00:36:38,801 --> 00:36:41,520
Impela. Ngiyabonga ngokungivumela ukuthi ngibe lapha!

