1
00:00:00,001 --> 00:00:00,131


2
00:00:00,131 --> 00:00:04,869
Wij zijn het er niet mee eens dat het
neutraliteitsinitiatief in het algemeen als een

3
00:00:04,869 --> 00:00:07,646
‘pro-Poetin-initiatief’ mag worden belasterd.

4
00:00:07,646 --> 00:00:14,110
Ook het argument dat dit initiatief alleen door
Blocher is gelanceerd om er zakelijk voordeel uit

5
00:00:14,110 --> 00:00:17,600
te halen, is uit de lucht gegrepen. Dat klopt niet.

6
00:00:17,600 --> 00:00:24,077
Over één ding zijn we het in Zwitserland allemaal eens. Ook
de sociaaldemocraten, Het Centrum, de FDP en de SVP. Eigenlijk

7
00:00:24,077 --> 00:00:27,516
is iedereen het erover eens: we hebben neutraliteit nodig.

8
00:00:27,516 --> 00:00:29,163
Neutraliteit is belangrijk voor Zwitserland.

9
00:00:29,163 --> 00:00:32,839
Maar hoe vult men het begrip
neutraliteit in? – Dat is belangrijk.

10
00:00:32,839 --> 00:00:40,712
En dat nu de sociaaldemocraten, mijn partij, waarmee ik me ook
identificeer, eigenlijk geen echt debat voeren over de inhoud en

11
00:00:40,712 --> 00:00:48,486
over wat er eigenlijk besproken zou moeten worden – of sancties
wel of niet zin hebben – dat dit debat niet wordt gevoerd, …

12
00:00:48,486 --> 00:00:50,752
Elk jaar kwamen een half miljoen mensen om het leven.

13
00:00:50,752 --> 00:00:56,399
Eenzijdige dwangmaatregelen, oftewel
sancties, zijn een massavernietigingswapen.

14
00:00:56,399 --> 00:01:00,626
Het is niet zomaar: we proberen hier
Vladimir Poetin een klap toe te dienen.

15
00:01:00,626 --> 00:01:04,592
Nee, het is een massavernietigingswapen,
en vanuit sociaaldemocratisch oogpunt zou

16
00:01:04,592 --> 00:01:06,751
je daar eigenlijk niet aan mee moeten doen.

17
00:01:06,751 --> 00:01:11,739
www.kla.tv/42414]

18
00:01:11,739 --> 00:01:13,845
Vandaag hebben we dr. Pascal Lottaz te gast.

19
00:01:13,845 --> 00:01:19,935
Hij is politicoloog en medeondertekenaar van de
open brief aan de partijleiding van de SP, en

20
00:01:19,935 --> 00:01:24,310
tevens beheerder van de website swissneutralitynow.ch.

21
00:01:24,310 --> 00:01:26,000
Goedendag. – Goedendag.

22
00:01:26,000 --> 00:01:32,616
U bent immers ook medeauteur van de open brief aan de
partijleiding van de Sociaal-Democratische Partij in Zwitserland.

23
00:01:32,616 --> 00:01:36,600
Deze partijleiding is immers tegen het neutraliteitsinitiatief.

24
00:01:36,600 --> 00:01:40,032
Hoe bent u ertoe gekomen om hen een open brief te schrijven?

25
00:01:40,032 --> 00:01:45,479
Het is eigenlijk niet de afwijzing door de partijleiding
die ons hiertoe heeft aangezet of nog steeds aanzet.

26
00:01:45,479 --> 00:01:50,080
Het gaat ook niet om een algemene afwijzing van
het neutraliteitsinitiatief binnen de partij.

27
00:01:50,080 --> 00:01:53,733
Er is besloten om dit af te wijzen en dat is nu eenmaal zo.

28
00:01:53,733 --> 00:01:58,300
Ik ben lid van de sociaaldemocraten.

29
00:01:58,300 --> 00:01:59,644
Ik ben het daar niet mee eens.

30
00:01:59,644 --> 00:02:05,340
Ik heb een heel andere kijk op waar dit
neutraliteitsinitiatief precies over gaat.

31
00:02:05,340 --> 00:02:15,191
Wat ons uiteindelijk echter ertoe heeft bewogen deze open brief
te schrijven, is dat de partijleiding in haar … nou ja, dat de

32
00:02:15,191 --> 00:02:23,245
sociaaldemocraten in hun interne en externe
communicatie argumenten naar voren hebben gebracht die voor

33
00:02:23,245 --> 00:02:27,850
mij en mijn medeauteurs volstrekt onaanvaardbaar zijn.

34
00:02:27,850 --> 00:02:32,647
Wij zijn het er niet mee eens dat het
neutraliteitsinitiatief in het algemeen als een

35
00:02:32,647 --> 00:02:35,376
‘pro-Poetin-initiatief’ mag worden belasterd.

36
00:02:35,376 --> 00:02:40,926
Ook het argument dat dit initiatief alleen
door Blocher is gelanceerd om er zakelijk

37
00:02:40,926 --> 00:02:44,188
voordeel uit te halen, is uit de lucht gegrepen.

38
00:02:44,188 --> 00:02:46,390
Dat klopt niet. Dat is niet waar.

39
00:02:46,390 --> 00:02:53,700
En zoiets in de wereld zetten, het van de daken
schreeuwen en doen alsof het een feit is, dat is verkeerd.

40
00:02:53,700 --> 00:02:57,106
Dat is polemiek, maar het klopt niet met de feiten.

41
00:02:57,106 --> 00:03:01,613
En we zouden ons in dit debat op
het debat zelf moeten concentreren.

42
00:03:01,613 --> 00:03:03,286
Het is een belangrijk moment voor Zwitserland.

43
00:03:03,286 --> 00:03:06,966
Over één ding zijn we het in Zwitserland eens.

44
00:03:06,966 --> 00:03:13,184
Ook de sociaaldemocraten, Die Mitte, de FDP en de SVP. Eigenlijk
is iedereen het erover eens: we hebben neutraliteit nodig.

45
00:03:13,184 --> 00:03:14,873
Neutraliteit is belangrijk voor Zwitserland.

46
00:03:14,873 --> 00:03:18,545
Maar hoe vult men het begrip
neutraliteit in? – Dat is belangrijk.

47
00:03:18,545 --> 00:03:26,141
En dat nu de sociaaldemocraten, mijn partij, waarmee ik me
ook identificeer, eigenlijk een echt debat voeren over de

48
00:03:26,141 --> 00:03:30,160
inhoud en over wat er eigenlijk besproken zou moeten worden,

49
00:03:30,160 --> 00:03:32,918
- of sancties wel of geen effect hebben,

50
00:03:32,918 --> 00:03:37,672
- of wapenverkopen, waar dan ook, iets opleveren of niet,

51
00:03:37,672 --> 00:03:42,203
- of de Zwitserse neutraliteit nu alleen in
militaire zin of ook in economische zin moet worden opgevat,

52
00:03:42,203 --> 00:03:49,787
dat men dit debat niet voert, maar alles aan één man toeschrijft,
aan Vladimir Poetin – en dan ook nog aan de tweede man, Christoph

53
00:03:49,787 --> 00:03:56,098
Blocher – dat betekent dat we de discussie niet voeren zoals we
dat zouden moeten doen, zodat we ook als land

54
00:03:56,098 --> 00:04:01,970
tot een nieuwe consensus of een nieuwe
overeenstemming kunnen komen over hoe we verder willen gaan.

55
00:04:01,970 --> 00:04:11,656
Daarom is het nu belangrijk dat we in 2026 als natie op een
fatsoenlijke en inhoudelijke manier discussiëren en debatteren.

56
00:04:11,656 --> 00:04:14,216
Ja, dat vond ik belangrijk. - Heel goed.

57
00:04:14,216 --> 00:04:22,380
U hebt het al gezegd: juist de tegenstanders van het
initiatief noemen het het Blocher- of Poetin-initiatief.

58
00:04:22,380 --> 00:04:27,136
En daardoor ontstaat er eigenlijk
een felle partijpolitieke strijd.

59
00:04:27,136 --> 00:04:35,696
Hoe zou u nu aan een sociaaldemocraat uitleggen
dat het neutraliteitsinitiatief een linkse zaak is?

60
00:04:35,696 --> 00:04:42,144
Ten eerste zou ik zeggen: kijk eens even wie
het neutraliteitsinitiatief vanuit links steunt.

61
00:04:42,144 --> 00:04:48,102
Beide communistische partijen die we in Zwitserland
hebben, de communisten uit Ticino en de ‘Partij van de

62
00:04:48,102 --> 00:04:51,556
Arbeid’ uit Bern en Basel, de PdA, staan hier beiden achter.

63
00:04:51,556 --> 00:04:56,829
Er zijn verschillende linkse groeperingen die
hen steunen, waaronder het ‘Zürcher Linksbündig’.

64
00:04:56,829 --> 00:05:06,242
En ik wil graag uitleggen dat je ook vanuit sociaaldemocratische
overwegingen achter zoiets kunt staan en kunt zeggen:

65
00:05:06,242 --> 00:05:10,886
Toch zijn er goede redenen om te zeggen dat
we niet moeten meedoen aan dit westerse

66
00:05:10,886 --> 00:05:13,709
expansiebeleid en deze imperialistische ambities.

67
00:05:13,709 --> 00:05:14,960
Dat mogen we niet toestaan.

68
00:05:14,960 --> 00:05:22,097
En daarom: het imperialisme van de VS, en deels ook dat van de
Europeanen die daaraan meewerken, dit voortdurende

69
00:05:22,097 --> 00:05:29,423
oorlogszuchtige gedrag, dat ook een uitbreiding is, de oorlog in
Irak, de oorlog tegen Iran, het kolonialisme van de

70
00:05:29,423 --> 00:05:37,210
Europeanen van de 19e eeuw tot ver in de 20e eeuw, dat maakt
allemaal deel uit van dit kapitalistische basissysteem.

71
00:05:37,210 --> 00:05:43,030
En de neutraliteit staat daar haaks op. Want de
neutraliteit zegt expliciet: wij doen niet mee.

72
00:05:43,030 --> 00:05:45,083
Oorlog in het buitenland, nee.

73
00:05:45,083 --> 00:05:47,930
Verdediging, ja, thuis, maar verdediging thuis.

74
00:05:47,930 --> 00:05:49,630
Geen defensie in de Hindu Kush.

75
00:05:49,630 --> 00:05:51,916
Geen verdediging in Teheran.

76
00:05:51,916 --> 00:05:53,810
Verdediging hier aan de grens.

77
00:05:53,810 --> 00:05:56,814
Ja, die analyse ontbreekt helaas in
de hedendaagse sociaaldemocratie.

78
00:05:56,814 --> 00:05:58,136
Natuurlijk zit dat verpakt.

79
00:05:58,136 --> 00:06:02,016
Het wordt gepresenteerd als humanitaire hulp,
het wordt gepresenteerd als internationaal recht.

80
00:06:02,016 --> 00:06:07,170
Het argument luidt: ja, ja, we moeten sancties
opleggen, want we moeten het volkenrecht beschermen.

81
00:06:07,170 --> 00:06:12,805
Wat daarbij buiten beschouwing wordt gelaten, is dat de
VN, de Verenigde Naties, zelf een dag hebben gewijd aan

82
00:06:12,805 --> 00:06:15,723
het bestrijden van unilaterale dwangmaatregelen. Waarom?

83
00:06:15,723 --> 00:06:20,489
Omdat eenzijdige dwangmaatregelen van de VS,
de EU en ook Zwitserland immers altijd

84
00:06:20,489 --> 00:06:24,769
gericht zijn tegen landen van het Zuiden. Altijd.

85
00:06:24,769 --> 00:06:28,483
In de Algemene Vergadering van de VN heeft elke staat één stem.

86
00:06:28,483 --> 00:06:32,816
Dat is nu juist niet zo oneerlijk als bij de Veiligheidsraad,
maar bij de Algemene Vergadering geldt: één staat, één stem.

87
00:06:32,816 --> 00:06:36,782
En die hebben altijd gezegd: nee, dat
willen we niet, houd daar eens mee op.

88
00:06:36,782 --> 00:06:42,257
Deze sancties zijn een schande, een koloniale
schande van jullie in het mondiale Noorden, die

89
00:06:42,257 --> 00:06:45,669
ons in het mondiale Zuiden de das om willen doen.

90
00:06:45,669 --> 00:06:51,940
En dat Zwitserland, de sociaaldemocratie, hier niet op
dit argument ingaat en eens kijkt... – er zijn onderzoeken.

91
00:06:51,940 --> 00:06:57,887
Een onderzoek dat in december 2025 is verschenen in het
‘Lancet Journal’, oftewel het ‘Public Health Journal’, een

92
00:06:57,887 --> 00:07:01,600
wetenschappelijk tijdschrift; een grootschalig onderzoek.

93
00:07:01,600 --> 00:07:05,366
Eenzijdige dwangmaatregelen kosten elk
jaar een half miljoen mensen het leven.

94
00:07:05,366 --> 00:07:06,626
500.000 mensen.

95
00:07:06,626 --> 00:07:13,420
En ze hebben de studieperiode van 1971 tot 2021 of
van 1972 tot 2022 – 50 jaar – onder de loep genomen.

96
00:07:13,420 --> 00:07:15,840
Elk jaar kwamen een half miljoen mensen om het leven.

97
00:07:15,840 --> 00:07:21,440
Eenzijdige dwangmaatregelen, oftewel
sancties, zijn een massavernietigingswapen.

98
00:07:21,440 --> 00:07:25,246
Het is niet zomaar een kwestie van: we
proberen hier Vladimir Poetin een hak te zetten.

99
00:07:25,246 --> 00:07:29,472
Nee, het is een massavernietigingswapen,
en vanuit sociaaldemocratisch oogpunt zou

100
00:07:29,472 --> 00:07:32,026
je daar eigenlijk niet aan mee moeten doen.

101
00:07:32,026 --> 00:07:36,843
Natuurlijk zijn er oorlogsmisdadigers,
natuurlijk worden er in andere landen gruweldaden begaan.

102
00:07:36,843 --> 00:07:44,209
Maar als we vanuit Zwitserland zeggen dat we nu gewoon meedoen
aan alle sancties die door de VS en de EU worden opgelegd,

103
00:07:44,209 --> 00:07:48,008
dan zijn we medeverantwoordelijk voor 500.000 doden per jaar.

104
00:07:48,008 --> 00:07:52,296
Dat zijn veel meer mensen dan het aantal
dat direct door oorlog om het leven komt.

105
00:07:52,296 --> 00:07:56,980
En dit argument wordt bijvoorbeeld
volledig genegeerd en komt niet ter sprake.

106
00:07:56,980 --> 00:08:00,414
En daar moeten we het nu eens over hebben.

107
00:08:00,414 --> 00:08:01,341
Heel goed, ja. - Hartelijk dank.

108
00:08:01,341 --> 00:08:03,782
En dan, pardon, mag ik er misschien
nog iets aan toevoegen? - Ja, graag.

109
00:08:03,782 --> 00:08:07,474
Daarnaast zijn er nog de andere
argumenten vanuit links perspectief:

110
00:08:07,474 --> 00:08:12,667
In een oorlog vechten de leden van de
hoge adel immers nooit tegen elkaar.

111
00:08:12,667 --> 00:08:14,180
Het is toch altijd het proletariaat.

112
00:08:14,180 --> 00:08:20,560
Het zijn tenslotte arme Russen die tegen arme
Oekraïners vechten en elkaar moeten afslachten.

113
00:08:20,560 --> 00:08:27,223
Dus het proletariaat, dat elkaar moet
afslachten omwille van de belangen van de bovenlaag.

114
00:08:27,223 --> 00:08:34,880
En om daar dan aan mee te doen en erbij
aanwezig te zijn, dat is naar mijn mening verkeerd.

115
00:08:34,880 --> 00:08:38,430
En hier zouden we, zouden we gewoon
moeten zeggen: ‘Ik doe niet mee.’

116
00:08:38,430 --> 00:08:45,024
Net zoals een arts eigenlijk eerst moet zweren: ‘Doe geen kwaad.’

117
00:08:45,024 --> 00:08:51,060
Misschien kunnen we niet helpen, maar we moeten in ieder
geval niet meewerken aan het nog verder aanwakkeren

118
00:08:51,060 --> 00:08:54,360
van de situatie of het leveren van wapens voor een oorlog.

119
00:08:54,360 --> 00:09:01,065
We moeten dit alles zoveel mogelijk tegengaan, maar
we moeten ons nu niet de vrijheid nemen om te

120
00:09:01,065 --> 00:09:05,470
zeggen: Ja, ik weet wel wie de goede is en wie de slechte.

121
00:09:05,470 --> 00:09:08,823
Ik doe nu mee aan het goede, namelijk het doden van
de slechten, en daarmee heb ik iets goeds gedaan.

122
00:09:08,823 --> 00:09:13,708
Dat is geen opvatting van neutraliteit en
die zouden we niet alleen in militaire,

123
00:09:13,708 --> 00:09:16,810
maar ook in economische zin moeten verdedigen.

124
00:09:16,810 --> 00:09:24,736
Steeds vaker geven Zwitserse politici aan dat Zwitserland
militair gezien niet in staat is zichzelf te verdedigen.

125
00:09:24,736 --> 00:09:31,696
En daarom zeggen deze politici dat het Zwitserse leger toenadering
moet zoeken tot de NAVO of zich erbij moet aansluiten.

126
00:09:31,696 --> 00:09:35,040
Waarom bent u tegen toenadering tot de NAVO?

127
00:09:35,040 --> 00:09:38,980
Er bestaat zo’n idee van absolute verdediging.

128
00:09:38,980 --> 00:09:40,726
Dat is een onzinnig idee. Dat bestaat niet.

129
00:09:40,726 --> 00:09:42,186
Er bestaat geen absolute verdediging.

130
00:09:42,186 --> 00:09:46,256
Er is nog nooit een moment geweest waarop
zelfs een militair bondgenootschap kon

131
00:09:46,256 --> 00:09:48,100
zeggen: wij zullen zeker niet worden aangevallen.

132
00:09:48,100 --> 00:09:52,066
De Eerste Wereldoorlog: ze hebben het geprobeerd, en
zo zijn we in de Eerste Wereldoorlog terechtgekomen.

133
00:09:52,066 --> 00:09:56,100
De NAVO is geen garantie, de NAVO is een strategie.

134
00:09:56,100 --> 00:10:02,616
Net zoals neutraliteit een strategie is om
niet in een oorlog meegezogen te worden.

135
00:10:02,616 --> 00:10:10,022
Helaas hebben we nu gezien dat de NAVO sinds de
jaren negentig, en uiterlijk sinds 1999, af en toe

136
00:10:10,022 --> 00:10:14,589
gebieden is gaan bombarderen die niet tot de NAVO behoren.

137
00:10:14,589 --> 00:10:20,103
Het oorspronkelijke idee was eigenlijk – en dat staat ook zo
in het NAVO-handvest – de verdediging van het NAVO-gebied.

138
00:10:20,103 --> 00:10:22,069
In 1999 werd Servië gebombardeerd.

139
00:10:22,069 --> 00:10:23,829
Servië maakte geen deel uit van de NAVO.

140
00:10:23,829 --> 00:10:26,200
Er zijn NAVO-soldaten naar Afghanistan gestuurd.

141
00:10:26,200 --> 00:10:28,176
Afghanistan maakt geen deel uit van de NAVO.

142
00:10:28,176 --> 00:10:34,809
De NAVO wordt gebruikt om macht naar buiten toe uit te
stralen, naar Rusland en in toenemende mate ook naar China.

143
00:10:34,809 --> 00:10:41,352
Donald Trump is boos dat de NAVO zich wat terughoudend heeft
opgesteld ten aanzien van Iran, hoewel ook daar natuurlijk Britse

144
00:10:41,352 --> 00:10:45,130
bases ter beschikking zijn gesteld en NAVO-middelen zijn ingezet.

145
00:10:45,130 --> 00:10:49,670
De NAVO is een instrument van de
grootmachten en tevens een offensief instrument.

146
00:10:49,670 --> 00:10:53,750
En dat zegt de NAVO ook. „We moeten
immers afschrikken.“ – Afschrikking.

147
00:10:53,750 --> 00:11:00,197
En afschrikking is het idee dat je tegen de ander zegt: ik kan je
terug naar het stenen tijdperk bombarderen, ik kan je doden en

148
00:11:00,197 --> 00:11:03,670
uitroeien, dus probeer maar niet eens op rare ideeën te komen.

149
00:11:03,670 --> 00:11:09,003
En deze redenering staat haaks op de redenering van neutraliteit.

150
00:11:09,003 --> 00:11:15,648
Want de neutrale strategie is om te zeggen:
jij bent mijn vriend en jij bent mijn vriend.

151
00:11:15,648 --> 00:11:18,403
Ik heb een goede band met jou en een goede band met jou.

152
00:11:18,403 --> 00:11:20,696
Niemand van jullie heeft er toch belang bij om mij aan te vallen.

153
00:11:20,696 --> 00:11:25,036
En als jullie ook ruzie met elkaar hebben,
dan zal ik proberen jullie allebei te helpen.

154
00:11:25,036 --> 00:11:30,160
Ik stuur mensen van het Rode Kruis die zullen
proberen jullie twee soldaten te verzorgen.

155
00:11:30,160 --> 00:11:35,100
Ik stuur mensen die proberen
diplomatiek voor jullie op te treden.

156
00:11:35,100 --> 00:11:40,229
Kom niet hierheen, val me niet aan,
dan krijg je toegang tot deze diensten.

157
00:11:40,229 --> 00:11:44,615
Als je me aanvalt, zal ik me
verdedigen, en dan heb je er niets meer aan.

158
00:11:44,615 --> 00:11:51,350
Nou, de NAVO en de collectieve veiligheid zijn
eigenlijk de strategie van: een grote stok en een grote wortel.

159
00:11:51,350 --> 00:11:55,276
Grote stok – ik kan je op elk moment vernietigen als ik dat wil.

160
00:11:55,276 --> 00:12:00,643
En grote wortel – als je doet wat
ik zeg, dan krijg je iets van ons.

161
00:12:00,643 --> 00:12:03,969
De neutraliteit: het werk met een
klein stokje en een kleine wortel.

162
00:12:03,969 --> 00:12:09,493
Dat stokje is, om het zo te zeggen: als je komt,
kan ik me nog steeds verdedigen, trouwens, dus het

163
00:12:09,493 --> 00:12:12,420
zal niet makkelijk voor je zijn om ons te verslaan.

164
00:12:12,420 --> 00:12:15,036
En het kleine worteltje: Maar als je
het niet doet, ja, dan help ik je wel.

165
00:12:15,036 --> 00:12:17,250
En dan help ik ook de ander, en dat moet je accepteren.

166
00:12:17,250 --> 00:12:20,890
Het is een heel andere veiligheidsstrategie.

167
00:12:20,890 --> 00:12:25,130
En dat idee dat je alleen veilig bent als
je anderen afschrikt, is een idioot idee.

168
00:12:25,130 --> 00:12:26,416
Het klopt gewoon niet.

169
00:12:26,416 --> 00:12:30,343
Waarom hoeft Duitsland Frankrijk niet
af te schrikken? Of Frankrijk Duitsland?

170
00:12:30,343 --> 00:12:31,903
Die twee waren elkaar altijd in de haren.

171
00:12:31,903 --> 00:12:36,936
Tegenwoordig schrikt niemand de ander af, omdat ze
samenwerken, omdat ze elkaar vertrouwen, omdat ze vrienden zijn.

172
00:12:36,936 --> 00:12:41,683
En diezelfde strategie hanteren neutrale staten
eigenlijk ten opzichte van alle andere landen.

173
00:12:41,683 --> 00:12:47,320
Neutraliteit is nu eenmaal eerder een beginsel, een
beginsel van het internationaal recht, dat vriendschap

174
00:12:47,320 --> 00:12:50,749
voorschrijft – ook met staten die niet per se vriendelijk zijn.

175
00:12:50,749 --> 00:13:00,096
En dat is het moeilijke. En dat is ook de evenwichtsoefening: aan
beide kanten uitleggen waarom je nu ook de andere kant helpt.

176
00:13:00,096 --> 00:13:03,278
Het is toch de vijand. – Maar jouw vijand, niet de mijne.

177
00:13:03,278 --> 00:13:10,058
En dat is een strategie die voor Zwitserland al
minstens 200 jaar goed heeft gewerkt, sinds 1815.

178
00:13:10,058 --> 00:13:13,260
In een oorlog, in een grote oorlog, zijn alle staten gevaarlijk.

179
00:13:13,260 --> 00:13:21,778
En de neutrale staat moet dan steeds weer proberen aan beide
partijen uit te leggen waarom hij nuttig is

180
00:13:21,778 --> 00:13:28,740
en hoe men samen verder kan gaan, zonder
zelf in het conflict te worden meegesleept.

181
00:13:28,740 --> 00:13:33,441
En die gedachtegang ontbreekt op dit moment
helaas in Zwitserland, omdat we defensie nu

182
00:13:33,441 --> 00:13:36,203
eenmaal alleen nog maar als afschrikking zien.

183
00:13:36,203 --> 00:13:42,172
Afschrikking is niet de
verdedigingsstrategie van een neutrale staat; de strategie

184
00:13:42,172 --> 00:13:45,836
bestaat er juist in om zich nuttig aan te bieden.

185
00:13:45,836 --> 00:13:50,806
Daar zijn we nu ver van afgedwaald, en ik hoop dat
we via het neutraliteitsinitiatief in ieder geval

186
00:13:50,806 --> 00:13:53,943
het debat hierover weer nieuw leven kunnen inblazen.

187
00:13:53,943 --> 00:13:58,030
Met een beetje geluk kunnen we
misschien zelfs weer die richting inslaan.

188
00:13:58,030 --> 00:14:03,279
Geweldig, dr. Lottaz. Hartelijk dank voor het
interview, en we wensen u veel succes met het initiatief.

189
00:14:03,279 --> 00:14:05,706
We gaan het proberen. Dank u wel. - Hartelijk dank.