1 00:00:00,507 --> 00:00:06,843 Zniesienie gotówki jest forsowane we wszystkich obszarach społeczeństwa. Także w transporcie publicznym. 2 00:00:06,843 --> 00:00:12,041 „Alliance Swisspass” – szwajcarskie branżowe stowarzyszenie kolei i autobusów – chce masowo 3 00:00:12,041 --> 00:00:15,520 rozszerzyć cyfryzację przy płaceniu za bilety. 4 00:00:15,520 --> 00:00:23,107 Z komunikatu prasowego „Swisspass” z 2 września 2026 r. wynika, że w ramach cykli inwestycyjnych i odnowieniowych 5 00:00:23,107 --> 00:00:31,085 istniejące automaty biletowe na dworcach mają zostać zastąpione automatami bezpapierowymi i bezgotówkowymi. 6 00:00:31,085 --> 00:00:33,789 „Swisspass” nie określa ram czasowych. 7 00:00:33,789 --> 00:00:42,351 Przy przejściu na automaty bezgotówkowe musi nadal istnieć alternatywa dla osób, które chcą płacić gotówką. 8 00:00:42,351 --> 00:00:47,445 Bilety można jak dotychczas nabywać przez internet lub za pomocą smartfona. 9 00:00:47,445 --> 00:00:55,851 Kto chce kupić bilet na dworcu, musi go załadować na nośnik, taki jak „Swisspass” lub nowo wprowadzona „öV Prepaid Card”. 10 00:00:55,851 --> 00:00:59,226 Jest ona przedstawiana jako nowa możliwość płatności gotówką. 11 00:00:59,226 --> 00:01:05,856 Jest anonimowa i można ją doładować gotówką w punktach sprzedaży SBB. 12 00:01:05,856 --> 00:01:09,320 Ale czy ta oferta jest naprawdę tak atrakcyjna? 13 00:01:09,320 --> 00:01:15,162 Podczas gdy dotychczas klient mógł wygodnie kupić bilet bezpośrednio za gotówkę w automacie na swoim 14 00:01:15,162 --> 00:01:19,171 dworcu, teraz musi najpierw nabyć kartę w punkcie sprzedaży. 15 00:01:19,171 --> 00:01:23,897 Ponieważ obsługiwane kasy są stale likwidowane, musi w tym celu jechać do najbliższego miasta i 16 00:01:23,897 --> 00:01:26,945 liczyć się tam z długim oczekiwaniem przy kasie. 17 00:01:26,945 --> 00:01:31,448 Jeśli ładuje na swoją kartę dużo pieniędzy, nosi przy sobie wysoką wartość pieniężną; jeśli 18 00:01:31,448 --> 00:01:34,445 ładuje mało, już wkrótce musi znowu jechać do miasta. 19 00:01:34,445 --> 00:01:38,414 Czy to naprawdę sprawiedliwa alternatywa dla bezpośredniej płatności gotówką? 20 00:01:38,414 --> 00:01:46,200 A może w rzeczywistości chodzi o to, by płacenie gotówką uczynić tak nieatrakcyjnym, że niejako samo się zniesie? 21 00:01:46,200 --> 00:01:52,429 Według „Alliance Swisspass“ rozwój cyfryzacji ma obniżyć koszty dystrybucji. 22 00:01:52,429 --> 00:02:01,101 Wiadomo jednak, że szybki postęp technologiczny powoduje, że używane urządzenia szybko się starzeją i trzeba je wymieniać. 23 00:02:01,101 --> 00:02:06,542 A korzystanie z technologii cyfrowych z farmami serwerów, centrami danych i urządzeniami o wysokiej 24 00:02:06,542 --> 00:02:09,918 wydajności wymaga znacznej ilości energii elektrycznej. 25 00:02:09,918 --> 00:02:12,544 Czy w ten sposób oszczędza się pieniądze? 26 00:02:12,544 --> 00:02:19,125 Zrzeszenie branżowe odrzuca twierdzenie mediów, że istnieje jasny harmonogram cyfryzacji. 27 00:02:19,125 --> 00:02:28,324 Nie jest prawdą, że branża transportu publicznego od 2035 r. planuje „dystrybucję bez infrastruktury“ bez automatów 28 00:02:28,324 --> 00:02:33,921 biletowych, jak pisze „K-Tipp“ w wydaniu 14/2026 z 2.9.2026. 29 00:02:33,921 --> 00:02:39,265 Jasne fakty pokazują jednak, że cyfryzacja jest realizowana szybkimi krokami. 30 00:02:39,265 --> 00:02:44,315 Według „K-Tipp“ na przykład kasowniki biletów wieloprzejazdowych mają wkrótce zostać 31 00:02:44,315 --> 00:02:47,800 zastąpione cyfrowymi urządzeniami aktywującymi: 32 00:02:47,800 --> 00:02:52,860 „Pierwszy krok w tym kierunku ma miejsce w Szwajcarii Północno-Zachodniej i w Bazylei. 33 00:02:52,860 --> 00:02:58,812 Tam w przyszłym roku zostanie usuniętych 400 urządzeń do kasowania biletów wieloprzejazdowych. 34 00:02:58,812 --> 00:03:06,625 Nie będzie już wtedy kasowników do biletów papierowych i kart, stwierdza w protokole dyrektor Basler Verkehrsbetriebe. 35 00:03:06,625 --> 00:03:11,040 Zamiast kasowników zostaną zainstalowane ‚urządzenia aktywujące‘. 36 00:03:11,040 --> 00:03:18,040 Aby aktywować przejazd, można tylko przyłożyć ‚SwissPass‘ lub kartę z mikrochipem do urządzenia.“ 37 00:03:18,040 --> 00:03:21,242 Również demontaż automatów biletowych jest w pełnym toku. 38 00:03:21,242 --> 00:03:29,906 SBB zdemontowały w ciągu ostatnich dziesięciu lat 434 z łącznie 1.453 automatów biletowych. 39 00:03:29,906 --> 00:03:33,007 Zniknął więc co trzeci automat. 40 00:03:33,007 --> 00:03:40,457 „K-Tipp“ nr 15 z 16.9.2026 informuje, że od maja ubiegłego roku na licznych pozostałych 41 00:03:40,457 --> 00:03:44,242 urządzeniach zablokowano płatność gotówką. 42 00:03:44,242 --> 00:03:47,703 Jako powód podaje się „ochronę przed wandalizmem”. 43 00:03:47,703 --> 00:03:51,929 Widnieje to na kartkach, które naklejono na automaty. 44 00:03:51,929 --> 00:03:58,087 Pracownicy kolei SBB przy okienkach w rozmowie z „K-Tipp” donoszą o „setkach” zablokowanych automatów, 45 00:03:58,087 --> 00:04:01,882 zwłaszcza na obszarach wiejskich i w aglomeracjach. 46 00:04:01,882 --> 00:04:10,812 Jednak gminy, które „K-Tipp” przepytał, podają, że nie odnotowały żadnych godnych uwagi przypadków wandalizmu. 47 00:04:10,812 --> 00:04:21,125 SBB milczy na ten temat i nie udziela „K-Tipp” informacji ani o lokalizacji i liczbie automatów, ani o rzekomych uszkodzeniach. 48 00:04:21,125 --> 00:04:26,605 Najwyraźniej likwidacja automatów biletowych z płatnością gotówką i wydrukiem papierowym 49 00:04:26,605 --> 00:04:30,226 jest w tle stopniowo i po cichu posuwana naprzód. 50 00:04:30,226 --> 00:04:37,903 Domniemana alternatywa, jaką jest dalsza możliwość płacenia gotówką, jest tak uciążliwa i nieatrakcyjna, że wydaje się 51 00:04:37,903 --> 00:04:43,343 tylko kwestią czasu, zanim również ona zostanie zlikwidowana. 52 00:04:43,343 --> 00:04:46,460 Przeciwko planom SBB pojawia się także opór. 53 00:04:46,460 --> 00:04:53,940 Pokazują to krytyczne reportaże i audycje – nie tylko z mediów alternatywnych, lecz także z mediów głównego nurtu. 54 00:04:53,940 --> 00:05:01,283 Jak skutecznie bronić się przed planami likwidacji gotówki w transporcie publicznym, pokazuje również 55 00:05:01,283 --> 00:05:05,843 przykład 78-letniej Berty Caminady z kantonu Gryzonia. 56 00:05:05,843 --> 00:05:10,726 Bezpośrednim impulsem dla Caminady była zmiana rozkładu jazdy w minionym grudniu. 57 00:05:10,726 --> 00:05:17,781 „Postauto Graubünden” na zlecenie kantonu zlikwidowało sprzedaż biletów z przodu u kierowcy. 58 00:05:17,781 --> 00:05:23,492 Emerytka nie chciała się pogodzić z tym, że w Postauto nie można już płacić gotówką. 59 00:05:23,492 --> 00:05:32,070 Dlatego zainicjowała inicjatywę ludową „Płatność gotówką w usługach publicznych (inicjatywa antydyskryminacyjna)”. 60 00:05:32,070 --> 00:05:43,085 W ciągu zaledwie dwóch miesięcy zebrano rekordowe 15 781 podpisów ze wszystkich 100 gmin kantonu. 61 00:05:43,085 --> 00:05:48,066 Dzieje się tak, mimo że dla inicjatywy potrzebne było tylko 4000. 62 00:05:48,066 --> 00:05:53,686 Inicjatywa chce zapewnić, że będzie można płacić gotówką np. w autobusie pocztowym, 63 00:05:53,686 --> 00:05:57,066 przy publicznych parkomatach czy w toaletach. 64 00:05:57,066 --> 00:06:04,003 Cyfrowe środki płatnicze mają wprawdzie pozostać, ale nie zastąpić możliwości płacenia gotówką. 65 00:06:04,003 --> 00:06:08,081 Następnie nad wnioskiem musi zdecydować „Bündner Grossrat”. 66 00:06:08,081 --> 00:06:15,378 Jeśli nie dojdzie do porozumienia, obywatele zagłosują nad przyszłością monet w instytucjach publicznych. 67 00:06:15,378 --> 00:06:22,066 Przypadek Berty Caminada pokazuje, że można się bronić przed zniesieniem gotówki i że duża 68 00:06:22,066 --> 00:06:26,347 część społeczeństwa chce zachowania gotówki. 69 00:06:26,347 --> 00:06:34,324 Dlaczego jednak zachowanie gotówki jest tak ważne i co grozi społeczeństwu, jeśli będzie mogło płacić już tylko cyfrowo? 70 00:06:34,324 --> 00:06:40,089 Hansjörg Stützle od dziesięciu lat buduje ruch obywatelski na rzecz przyszłości z gotówką. 71 00:06:40,089 --> 00:06:45,636 Swoje przesłanie przekazał opinii publicznej w licznych wykładach i w telewizji. 72 00:06:45,636 --> 00:06:50,745 Uruchomił także petycję przeciwko zniesieniu gotówki w UE. 73 00:06:50,745 --> 00:06:55,702 Domaga się, aby wraz z wprowadzeniem cyfrowego euro zagwarantowano również prawo do 74 00:06:55,702 --> 00:06:59,355 płacenia gotówką i zapisano je w rozporządzeniu. 75 00:06:59,355 --> 00:07:04,331 Niebezpieczeństwo społeczeństwa bezgotówkowego opisuje następująco: 76 00:07:04,331 --> 00:07:09,696 „Każda wymiana może być monitorowana, kontrolowana, ograniczana i wstrzymywana. 77 00:07:09,696 --> 00:07:12,527 Każda płatność może zostać obciążona opłatami. 78 00:07:12,527 --> 00:07:17,230 Czy moje pieniądze naprawdę jeszcze należą do mnie, jeśli są zamknięte w cyfrowym świecie? 79 00:07:17,230 --> 00:07:22,564 Konsekwencje świata bez gotówki są między innymi z powodu wszechogarniającej kontroli bardzo 80 00:07:22,564 --> 00:07:26,011 dalekosiężne i dotyczą każdej dziedziny naszego życia. 81 00:07:26,011 --> 00:07:31,652 Wolne społeczeństwo potrzebuje jednak wolnego środka płatniczego, którego nie można monitorować ani kontrolować. 82 00:07:31,652 --> 00:07:36,855 Ponieważ każdy powinien móc sam decydować, jakie dane o sobie ujawnia.” 83 00:07:36,855 --> 00:07:45,644 Ekspert finansowy Ernst Wolff wypowiada się we fragmencie swojego podcastu z 19.6.2023 na temat cyfrowego euro. 84 00:07:45,644 --> 00:07:55,417 Cyfrowe euro UE stoi tu jako przykład każdego cyfrowego systemu płatności bez alternatywy płatności gotówką. 85 00:07:55,417 --> 00:08:01,434 „ Bankom centralnym i stojącemu za nimi kompleksowi cyfrowo-finansowemu otwiera to możliwości 86 00:08:01,434 --> 00:08:08,222 podporządkowania ludności własnym interesom, jakich dotąd nie było w całej historii pieniądza. 87 00:08:08,222 --> 00:08:14,705 Ponieważ chodzi o walutę programowalną, cyfrowe euro będzie można wydawać celowo, wiązać z datą ważności i 88 00:08:14,705 --> 00:08:21,260 nakładać na wszystkich użytkowników indywidualne stopy procentowe i podatkowe oraz kary pieniężne. 89 00:08:21,260 --> 00:08:28,919 Będzie można uzależnić jego wypłatę od warunków, takich jak na przykład certyfikat klimatyczny lub zdrowotny, ograniczyć 90 00:08:28,919 --> 00:08:37,480 jego ważność lokalnie, regionalnie lub krajowo albo też powiązać je z systemem kredytu społecznego wzorowanym na chińskim. 91 00:08:37,480 --> 00:08:43,542 Patrząc na historię pieniądza, miał on historycznie zawsze dwie podstawowe właściwości: 92 00:08:43,542 --> 00:08:47,878 Był uniwersalnym środkiem wymiany, a jednocześnie środkiem panowania. 93 00:08:47,878 --> 00:08:54,567 Cyfrowy pieniądz banków centralnych – jak zapowiedziane teraz cyfrowe euro – jest przede wszystkim środkiem panowania, 94 00:08:54,567 --> 00:09:02,100 i to skuteczniejszym i efektywniejszym niż wszystkie środki, jakie wymyślili sobie dyktatorzy w przeszłości..” 95 00:09:02,100 --> 00:09:09,644 Jeszcze raz podsumowanie najważniejszych punktów, jak zniesienie gotówki wpłynie na Twoje życie: 96 00:09:09,644 --> 00:09:14,136 - Nie masz już możliwości płacenia anonimowo i bez śladu. 97 00:09:14,136 --> 00:09:19,722 Każda wymiana może być monitorowana, kontrolowana, ograniczana i wstrzymywana. 98 00:09:19,722 --> 00:09:27,214 - Banki i rządy mają nieograniczony dostęp do Twoich kont i mogą Cię wywłaszczyć według własnego uznania. 99 00:09:27,214 --> 00:09:33,180 - Środki mogą być wydawane na określony cel i powiązane z datą ważności. 100 00:09:33,180 --> 00:09:38,863 - Mogą być nakładane indywidualne stopy procentowe i podatkowe oraz kary pieniężne. 101 00:09:38,863 --> 00:09:44,658 - Jeśli nie zachowujesz się zgodnie z systemem, możesz zostać ukarany blokadą swoich środków i 102 00:09:44,658 --> 00:09:48,792 wykluczeniem z życia gospodarczego i społecznego. 103 00:09:48,792 --> 00:09:52,812 - W przypadku ataków hakerskich na banki Twoje pieniądze nie są bezpieczne. 104 00:09:52,812 --> 00:09:58,080 - W przypadku upadłości banku Twoje pieniądze przepadają (całkowita strata). 105 00:09:58,080 --> 00:10:02,907 - Jeśli infrastruktura energetyczna lub internetowa zostanie sparaliżowana, transakcje płatnicze 106 00:10:02,907 --> 00:10:06,176 staną się niemożliwe, a gospodarka się załamie. 107 00:10:06,176 --> 00:10:09,964 Na razie płacenie gotówką w transporcie publicznym jest możliwe. 108 00:10:09,964 --> 00:10:16,894 Skorzystaj z tej okazji, nawet jeśli musisz nadłożyć drogi. Kup bilet bezpośrednio gotówką! 109 00:10:16,894 --> 00:10:23,425 Korzystaj z kart lojalnościowych u projektantów i znajdź czas, aby stanąć w kolejce przy okienku, by kupić „Prepaid Card”. 110 00:10:23,425 --> 00:10:27,214 W ten sposób dajesz znak na rzecz zachowania płatności gotówkowych. 111 00:10:27,214 --> 00:10:31,968 Porozmawiaj z pracownikami kolei i swoimi współludźmi na temat „zniesienia gotówki”. 112 00:10:31,968 --> 00:10:37,358 Uświadom swojemu otoczeniu, że cyfryzacja pieniądza prowadzi nas wszystkich w przyszłość, 113 00:10:37,358 --> 00:10:40,144 w której nie będziemy mogli żyć samodzielnie.